సర్వదేవభట్ల నరసింహమూర్తి

ఖమ్మం కథాసుధ నుండి అందించిన సమాచారం ఆధారంగా కవిరాజమూర్తి గురించిన వ్యాసం క్రింద పొందుపరచబడింది:

కవిరాజమూర్తి: కలం పదును చూపిన ధీశాలి

సర్వదేవభట్ల నరసింహమూర్తి గుప్తనామధేయం కవిరాజమూర్తి. ఆయన 1926వ సంవత్సరంలో ఖమ్మంలోని మామిళ్ళ గూడెంలో జన్మించాడు. ఖమ్మం జిల్లాలో సుదీర్ఘమైన సాహిత్య సేవ చేసిన వారిలో కవిరాజమూర్తి అగ్రగణ్యుడు. ముఖ్యంగా రజాకార్ల రోజుల్లో తమ కలం పదును చూపెట్టిన ధీశాలి ఆయన.

రైతుబిడ్డల కోసం కలం పట్టిన రచయిత:

ఉన్నత కుటుంబంలో జన్మించినప్పటికీ, కవిరాజమూర్తి రైతుబిడ్డల జీవితాలను, వారి కష్టాలను చిత్రించడానికి తన కలాన్ని అడించినవాడు. ఆ రోజుల్లో ప్రముఖ పత్రికలన్నీ ఆయన్ని ప్రస్తుతిస్తూ, "ప్రజాస్వామ్యం వర్ధిల్లే ఈ రోజుల్లో, ఈ నూతన యుగంలో పెట్టుబడిదారీ ధనవంతుల పాదధూళి, వాళ్ల కల్మష మనస్తత్వంలో కుళ్లిపోతున్న సమాజ స్వరూపాన్ని యథాతథంగా చూపుతున్నాడు" అని కీర్తించాయి. సమాజంలోని అసమానతలను, ధనవంతుల దురాగతాలను నిర్భయంగా తన రచనల ద్వారా వెలుగులోకి తెచ్చాడు.

లేఖా సాహిత్యం మరియు ఉర్దూ ప్రావీణ్యం:

లేఖా సాహిత్యానికి ఓనమాలు దిద్దినవాడిగా నరసింహమూర్తిని పేర్కొంటారు. ఆయన స్వచ్ఛమైన దక్కనీ ఉర్దూలో మంచి ప్రావీణ్యం కలిగినవారు. "మై గరీబూ" అనే నవల వ్రాసి, ఆనాటి దక్కనీ ప్రజల జీవన స్థితిగతులను కళ్ళకు కట్టినట్లుగా వర్ణించాడు. ఉర్దూ నుండి తెలుగులోకి అనేక పుస్తకాలు అనువదించాడు. హీరాలాల్ మోరియా ఉర్దూలో వ్రాసిన జమలాపురం కేశవరావు గూర్చిన పద్యకావ్యాన్ని నరసింహమూర్తి తెలుగులోకి 'మహాపథం' పేరిట అనువదించాడు. ఆయన స్వయంగా ఉర్దూలో వ్రాసిన కథలను ఈ జిల్లాకే చెందిన మరో ప్రఖ్యాత రచయిత ఊటుకూరు రంగారావు తెలుగులోకి అనువదించడం విశేషం.

దీర్ఘ కవితా ప్రక్రియ మరియు ఇతర రచనలు:

ప్రస్తుతం ప్రచారంలో ఉన్న దీర్ఘ కవితా ప్రక్రియను ఆరోజుల్లో ఆయనే ప్రారంభించాడు. తొలి దీర్ఘ కవితలైన "మహైక ప్రణతి" వంటి వాటిని ప్రచురించి తర్వాతి కవులకు మార్గదర్శకులయ్యాడు. గాంధీజీ చరిత్రను జముకుల కథారూపంలో వ్రాసి ప్రజలను చైతన్యపరిచాడు. "మానవ సంగీతం" అనే ఖండకావ్యం, "మై గరీబూ", "మొదటి రాత్రి", "జారుడబండ" అనే నవలలు, "మార్పు" అనే నాటకం, "నవయుగ శ్రీ" అనే గేయాల సంపుటి, "లహుకీలకేర్" అనే ఉర్దూ నవల మొదలైన అనేక రచనలు చేశాడు. గేయం, ఖండకావ్యం, నాటకం, నవల, కథ, జముకుల కథ వంటి సాహిత్యంలోని అన్ని ప్రక్రియలలో రచించి ఖమ్మం జిల్లాకు ఎనలేని ఖ్యాతిని తెచ్చిపెట్టాడు.

విమర్శకుల ప్రశంసలు మరియు స్మృతి చిహ్నం:

కవిరాజమూర్తి సాహిత్య ప్రతిభను విమర్శక కవులు బెల్లంకొండ రామదాసు, రెంటాల గోపాలకృష్ణులు ఎంతగానో ప్రశంసించారు. వారు ఆయన్ని చిలీ కవి పాబ్లో నెరూడాతో పోల్చారు. "పల్లెటూరు" అనే పత్రికలో లేఖా సాహిత్యాన్ని ఆరంభిస్తూ సీరియల్ లేఖలను ప్రచురించాడు. ఆయన పట్టుదలకు, దృఢదీక్షకు ప్రతీకగా నిలిచాడు. ఒక సందర్భంలో ఆయన అన్న మాటలు ఈ జిల్లా ప్రజలు ఇప్పటికీ గుర్తు చేసుకుంటారు: "నన్ను మీరేమీ చేయలేరు, నేను మరణించిన తరువాత కూడా నలుగురి భుజాల మీద స్వారీ చేస్తాను." అనేక రంగాలలో అనన్యమైన సేవ చేసి ధన్యజీవిగా ప్రజల హృదయాలలో చిరస్థాయిగా నిలిచిపోయాడు. ఆయన లేకపోయినా ఆయన పేరుతో ఖమ్మంలో పిలుచుకునే "కవిరాజగర్" ప్రాంతం ఆయనను సదా గుర్తుకు తెస్తూ ఉంటుంది.