తునికి చెట్టు

తునికి చెట్టు
తునికి చెట్టు (డియోస్పైరోస్ మెలనాక్సిలాన్) ఆకులు, పండ్లు మరియు బెరడు
Scientific classification
Kingdom:	Plantae
Clade:	Angiosperms
Clade:	Eudicots
Clade:	Asterids
Order:	Ericales
Family:	Ebenaceae
Genus:	'Diospyros'
Species:	''D. melanoxylon''
Binomial name
'Diospyros melanoxylon' Roxb.
Synonyms
Diospyros exsculpta

తునికి చెట్టు (శాస్త్రీయ నామం: Diospyros melanoxylon; ఆంగ్లం: Coromandel Ebony లేదా Tendu Tree; సంస్కృతం: తిందుక లేదా స్ఫూర్జక) అనేది ఎబోనీ/ఎబెనేసి (Ebenaceae) కుటుంబానికి చెందిన ఒక ప్రసిద్ధ బహువార్షిక పొడి ఆకురాల్చే అటవీ వృక్షం. తెలుగులో దీనిని ప్రాంతీయంగా ‘తునికి చెట్టు’, ‘బీడీ ఆకు చెట్టు’, ‘టెండూ చెట్టు’ లేదా ‘తుమికి చెట్టు’ అని పిలుస్తారు. భారతదేశమంతటా (ముఖ్యంగా తెలంగాణలోని ఆదిలాబాద్, ఖమ్మం, ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని ఏజెన్సీ అడవులు, నల్లమల మరియు మధ్య భారతదేశ అటవీ ప్రాంతాలలో) ఇది సహజంగా పెరుగుతుంది. మంటను నిరోధించే గుణం గల మందపాటి ఆకులు, చిన్న నారింజ రంగులో ఉండే రుచికరమైన తునికి పండ్లు (Tendu fruits) మరియు ముదురు బెరడు దీని విలక్షణమైన గుర్తు. అటవీ నివాసులైన గిరిజనుల వేసవి జీవనోపాధిలో, బీడీ తయారీ పరిశ్రమలో మరియు ఆయుర్వేదంలో తునికి చెట్టుకు అత్యున్నత ప్రాధాన్యత ఉంది.

వృక్ష లక్షణాలు

• ఆకృతి: ఇది సుమారు 10 నుండి 25 మీటర్ల ఎత్తు వరకు పెరిగే మందపాటి ఆకురాల్చే అటవీ వృక్షం.
• ఆకులు (బీడీ ఆకు): ఆకులు మందంగా, మెత్తగా మరియు వశ్యత (Flexibility) కలిగి ఉంటాయి. ఇవి సులభంగా మంట పట్టుకోని మరియు త్వరగా కుళ్లిపోని ప్రత్యేక తత్వాన్ని కలిగి ఉంటాయి.
• పండ్లు (టెండూ ఫ్రూట్): వేసవికాలంలో (ఏప్రిల్ - జూన్) కాస్తాయి. చిన్న ఆరెంజ్ వర్ణంలో, కొద్దిగా పులుపు మరియు తీపి మిశ్రమ రుచితో ఎంతో రుచికరంగా ఉంటాయి.

బీడీ పరిశ్రమ మరియు గిరిజనుల జీవనోపాధి

• బీడీల తయారీ: తునికి ఆకులలో ఉండే ప్రత్యేకమైన మంట నిరోధకత మరియు కుళ్లిపోని స్వభావం వల్ల వీటికి బీడీ తయారీ పరిశ్రమలో విపరీతమైన డిమాండ్ ఉంది. బీడీలు చుట్టడానికి ఈ ఆకులను ప్రధాన ముడిసరుకుగా వాడతారు.
• గిరిజన ఆదాయం: వేసవికాలంలో తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్, మధ్యప్రదేశ్ అడవుల్లో నివసించే గిరిజనులు మరియు స్థానిక ప్రజలు బీడీ ఆకులను (తునికి ఆకులు) సేకరించి అటవీ శాఖ కొనుగోలు కేంద్రాలలో అమ్మడం ద్వారా ప్రధాన ఉపాధిని మరియు ఆదాయాన్ని పొందుతారు.

పోషక విలువలు మరియు ఆరోగ్య ప్రయోజనాలు

తునికి పండ్ల (Tendu Fruit) ఆరోగ్య గుణాలు

తునికి పండ్లు విటమిన్లు, ఖనిజాలు మరియు పోషకాల గనిగా పరిగణించబడతాయి.

• మధుమేహ నియంత్రణ (Diabetes): తునికి పండ్లలో ఉండే రసాయనాలు రక్తంలో చక్కెర స్థాయిలను అదుపులో ఉంచుతాయి.
• రోగనిరోధక శక్తి & కంటి చూపు: ఇందులో విటమిన్ ఎ (A), సి (C), ఇ (E), కాల్షియం, ఫాస్పరస్ పుష్కలంగా ఉంటాయి. విటమిన్ 'ఎ' కంటి చూపును మెరుగుపరచగా, విటమిన్ 'సి' రోగనిరోధక శక్తిని పెంచుతుంది.
• గుండె ఆరోగ్యం & బీపీ: పొటాషియం ఎక్కువగా, సోడియం తక్కువగా ఉండటం వల్ల అధిక రక్తపోటు (Hypertension) అదుపులోకి వచ్చి గుండె ఆరోగ్యం మెరుగవుతుంది.
• జీర్ణక్రియ & చర్మ సంరక్షణ: అధిక పీచు పదార్థం (Fiber) మలబద్ధకాన్ని నివారిస్తుంది. యాంటీఆక్సిడెంట్లు చర్మంపై ముడతలను తగ్గించి వృద్ధాప్య ఛాయలను దరిచేరకుండా చేస్తాయి.

ఆయుర్వేద మరియు ఇతర ఉపయోగాలు

• ఆయుర్వేద చికిత్సలు: తునికి చెట్టు బెరడు, ఆకుల కషాయాన్ని కామెర్లు (Jaundice), తీవ్రమైన తలనొప్పి, జ్వరం, కడుపునొప్పి, వాపులు, అతిసారం (Diarrhea) మరియు చర్మ వ్యాధుల నివారణకు ఉపయోగిస్తారు.
• నాణ్యమైన కలప: ఈ చెట్టు కాండం నలుపు-గోధుమ వర్ణంలో దృఢమైన కలపను ఇస్తుంది. దీనిని గృహోపకరణాలు, అలంకరణ వస్తువులు మరియు వ్యవసాయ పనిముట్ల తయారీకి వాడుతారు.

ఇవి కూడా చూడండి

• ఎబోనీ
• ఆయుర్వేద మూలికల జాబితా
• అటవీ ఉత్పత్తులు
• గిరిజన సంస్కృతి