గున్నంగి
| గున్నంగి | |
|---|---|
| |
| గున్నంగి (సాల్వడోరా పెర్సికా) ఆకులు మరియు కొమ్మలు | |
| Scientific classification | |
| Kingdom: | Plantae
|
| Clade: | Angiosperms |
| Clade: | Eudicots |
| Clade: | Rosids |
| Order: | Brassicales |
| Family: | Salvadoraceae |
| Genus: | 'Salvadora' |
| Species: | ''S. persica'' |
| Binomial name | |
| 'Salvadora persica' L. | |
గున్నంగి చెట్టు (శాస్త్రీయ నామం: Salvadora persica; ఆంగ్లం: Toothbrush tree లేదా Miswak) అనేది సాల్వడోరేసి (Salvadoraceae) కుటుంబానికి చెందిన ఒక చిన్న నిత్యహరిత వృక్షం. తెలుగులో దీనిని గున్నంగితో పాటు ప్రాంతీయంగా ‘వరగోగు’, ‘ఘునియా’, ‘పిలు చెట్టు’ లేదా ‘జలచెట్టు’ అని కూడా పిలుస్తారు. భారతదేశంలోని ఎడారి ప్రాంతాలలో, పొడి మైదానాలలో మరియు మధ్యప్రాచ్య (మధ్య ప్రాచ్యం) దేశాలలో ఇది విస్తృతంగా పెరుగుతుంది. పూర్వకాలం నుండి నేటి వరకు మానవాళికి లభించిన సహజసిద్ధమైన దంత సంరక్షణ మూలికగా ఇది జగత్ప్రసిద్ధి చెందింది.
వృక్ష లక్షణాలు
- ఆకృతి: ఇది చిన్న పరిమాణంలో వంకరలు తిరిగిన కాండంతో పెరిగే చెట్టు లేదా పొద. దీని కొమ్మలు కిందకు వాలి ఉంటాయి.
- ఆకులు & పండ్లు: దీని ఆకులు కండ కలిగి, కాస్త మందంగా ఉంటాయి. పండ్లు చిన్నవిగా, గుండ్రంగా ఉండి తియ్యటి రుచితో పక్షులను ఆకర్షిస్తాయి.
దంత ఆరోగ్యం మరియు ప్రాముఖ్యత (మిస్వాక్)
సాల్వడోరా పెర్సికా యొక్క వేర్లు మరియు చిన్న కొమ్మలను ప్రపంచ వ్యాప్తంగా సహజ సిద్ధమైన దంతధావనం (నోటి శుభ్రత) కొరకు విస్తృతంగా ఉపయోగిస్తారు.
సహజమైన టూత్ బ్రష్
ఈ చెట్టు చిన్న కొమ్మను ఒక వైపు కొరికి నమిలినప్పుడు, దాని చివర నారలా విడిపోయి బ్రష్ పిలకల వలె తయారవుతుంది. దీనితో పళ్ళు మరియు చిగుళ్ళను శుభ్రపరచడం వల్ల దంతాలపై ఉండే ప్లాక్ (Plaque - దంతాల పాచి) సమర్థవంతంగా తొలగిపోతుంది.
దంతక్షయం మరియు చిగుళ్ళ సంరక్షణ
ఈ మొక్కలో సహజసిద్ధమైన ఫ్లోరైడ్ (Fluoride), సిలికా, విటమిన్-సి మరియు యాంటీ బ్యాక్టీరియల్ రసాయనాలు ఉంటాయి[1]. ఇవి దంతాలకు కావిటీస్ (పుప్పి పళ్ళు) రాకుండా కాపాడతాయి, చిగుళ్ల వాపు మరియు చిగుళ్ల రక్తాన్ని నివారిస్తాయి.
నోటి దుర్వాసన తొలగింపు
దీని కొమ్మలను ఉపయోగించి దంతధావనం చేయడం వల్ల నోటిలో లాలాజల (Saliva) ఉత్పత్తి పెరుగుతుంది. ఇది నోటిలోని హానికర బ్యాక్టీరియాను నాశనం చేసి దీర్ఘకాలిక నోటి దుర్వాసనను దూరం చేస్తుంది. ప్రాచుర్యం పొందిన 'మెస్వాక్' (Meswak) టూత్పేస్ట్ తయారీలో ఈ చెట్టు సారమే ప్రధాన పదార్థం.
ఆయుర్వేద మరియు ఇతర ఉపయోగాలు
ఆయుర్వేదం మరియు జానపద వైద్యంలో గున్నంగి చెట్టు ఆకులు, వేర్లు, బెరడు మరియు పండ్లను వివిధ రోగాల నివారణకు ఉపయోగిస్తారు.
- నొప్పులు మరియు వాపులు: ఇందులో ఉండే యాంటీ ఇన్ఫ్లమేటరీ గుణాల వల్ల ఆర్థరైటిస్ (కీళ్ల వాత నొప్పులు) మరియు వాపులను తగ్గించడానికి దీని ఆకుల కషాయాన్ని వాడుతారు.
- జీర్ణ సమస్యలు మరియు పైల్స్: అజీర్ణం, కడుపు ఉబ్బరం, జ్వరం మరియు పైల్స్ (మొలల) సమస్యల ఉపశమనానికి సాంప్రదాయ ఆయుర్వేదంలో దీని వేరు చూర్ణం తోడ్పడుతుంది.
- గాయాలు మానడానికి: దీని ఆకులు మరియు వేర్ల నుండి తీసిన సారం క్రిమిసంహారిణిగా పనిచేసి, చర్మంపై ఏర్పడిన గాయాలు, పుండ్లను త్వరగా మాన్పుతుంది.
హెచ్చరిక / గమనిక
> **జానపద నమ్మకాలు:** కొన్ని ప్రాంతాలలో పాము కాటుకు ప్రథమ చికిత్స విరుగుడుగా గున్నంగి ఆకుల రసాన్ని వాడే ఆచారం ఉంది. అయితే పాము కాటు వంటి అత్యవసర పరిస్థితుల్లో నాటు వైద్యంపై ఆధారపడకుండా తక్షణమే ఆసుపత్రికి వెళ్ళడం ప్రాణరక్షణకు సురక్షితం.
మూలాలు
- ↑ World Health Organization - Miswak (Salvadora persica) in oral hygiene promotion