కుందేటి కొమ్ము
| కుందేటి కొమ్ము స్టెపిలియా గిగాంటియా | |
|---|---|
| స్టెపిలియా గిగాంటియా - నక్షత్రాకారపు పెద్ద పువ్వు మరియు కుందేటి కొమ్ము లాంటి కాండాలు | |
| Scientific classification | |
| Kingdom: | Plantae
|
| Clade: | Angiosperms |
| Clade: | Eudicots |
| Clade: | Asterids |
| Order: | Gentianales |
| Family: | Apocynaceae |
| Genus: | 'Stapelia' |
| Species: | ''S. gigantea'' |
| Binomial name | |
| 'Stapelia gigantea' N.E.Br. | |
కుందేటి కొమ్ము స్టెపిలియా గిగాంటియా (శాస్త్రీయ నామం: Stapelia gigantea; ఆంగ్లం: Giant Zulu Corpse Flower, Starfish Flower లేదా Carrion Plant) అనేది జిల్లేడు/పాల/అపోసైనేసి (Apocynaceae) కుటుంబానికి చెందిన ఒక ప్రత్యేకమైన ముళ్ళు లేని బహువార్షిక రసభరిత (Succulent) ఎడారి మొక్క. తెలుగులో దీనిని ప్రాంతీయంగా ‘కుందేటి కొమ్ము మొక్క’ అని, అలంకార వృక్షశాస్త్రంలో ‘స్టార్ఫిష్ ఫ్లవర్’ అని పిలుస్తారు. ఇది ప్రధానంగా దక్షిణ ఆఫ్రికా, జింబాబ్వే మరియు మొజాంబిక్ ప్రాంతాలలోని పొడి రాతి నేలలలో సహజంగా పెరుగుతుంది. పత్రాలు (ఆకులు) లేకుండా కుందేటి కొమ్ములను పోలి ఉండే నాలుగు అంచుల మెత్తటి కాండాలు మరియు ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద దుర్గంధ నక్షత్రాకార పూలు పూయడం దీని విలక్షణమైన గుర్తు. అలంకార వృక్షంగా, రాక్ గార్డెన్స్లో మరియు ఆఫ్రికన్ సాంప్రదాయ వైద్యంలో దీనికి ప్రాముఖ్యత ఉంది.
వృక్ష లక్షణాలు
- కాండం (కుందేటి కొమ్ము): ఆకులు ఉండవు. కాండాలు నాలుగు అంచులు (Four-angled) కలిగి, ప్రకాశవంతమైన ముదురు ఆకుపచ్చ వర్ణంలో నిటారుగా ఉండి 'కుందేటి కొమ్ములను' పోలి ఉంటాయి. కాండ ఉపరితలం తాకడానికి వెల్వెట్ లాంటి మృదువైన పీచుతో ఉంటుంది.
- విలక్షణమైన పూలు (Carrion Flower): ఇది 10 నుండి 14 అంగుళాల (సుమారు 1 అడుగు) వెడల్పు గల ప్రకాశవంతమైన పెద్ద నక్షత్రాకార (Starfish) పూలను పూస్తుంది. లేత పసుపు రంగు పూల రేకులపై ఎరుపు, గోధుమ లేదా నలుపు రంగు చారలు ఉంటాయి.
- దుర్గంధం & పరాగసంపర్కం: ఈ పువ్వులు కుళ్ళిపోయిన మాంసం లేదా కళేబరాల దుర్వాసనను (Carrion odor) వెదజల్లుతాయి. ఈ శవాల వాసనకు ఆకర్షించబడిన ఈగలు (Flies) మరియు కీటకాలు వచ్చి పువ్వుల లోపల వాలడం వల్ల మొక్కకు పరాగసంపర్కం (Pollination) జరుగుతుంది.
పెంచే విధానం మరియు సంరక్షణ (Garden Care)
- వెలుతురు: ఇది ఎడారి/రసభరిత మొక్క కావడం వల్ల ప్రకాశవంతమైన పరోక్ష సూర్యకాంతి లేదా పాక్షిక ఎండ అవసరం.
- నీటి యజమాన్యం: సక్యూలెంట్ కాండంలో నీటిని దాచుకునే శక్తి ఉన్నందున నీరు చాలా తక్కువగా పోయాలి. కుండీలోని మట్టి మిశ్రమం పూర్తిగా ఎండిపోయిన తర్వాత మాత్రమే నీరు అందించాలి.
- నేల: నీరు నిల్వ ఉండకుండా త్వరగా ఇంకిపోయేలా క్యాక్టస్ లేదా సక్యూలెంట్ మట్టి మిశ్రమాన్ని (Sandy well-drained soil) వాడాలి.
అలంకరణ మరియు సాంప్రదాయ ఉపయోగాలు
గృహ అలంకరణ (Ornamental Plant)
దీని ఆకర్షణీయమైన కుందేటి కొమ్ము లాంటి కాండాలు మరియు నక్షత్రాకారపు విలక్షణ పూల వల్ల దీనిని టెర్రస్ గార్డెన్స్లో, ఇండోర్ ప్లాంట్గా, క్యాక్టస్ కలెక్షన్లలో మరియు రాక్ గార్డెన్స్లలో (Rock gardens) పెంచుకోవడానికి తోటపని ప్రియులు ఆసక్తి చూపుతారు.
సాంప్రదాయ వైద్యం మరియు సాంస్కృతిక విశ్వాసాలు
- ఆఫ్రికన్ సాంప్రదాయ వైద్యం: ఆఫ్రికాలోని కొన్ని తెగల జానపద వైద్యంలో దీనిని హిస్టీరియా చికిత్సకు మరియు కడుపులోని వ్యర్థాలను బయటకు పంపడానికి ఉపయోగిస్తారు.
- నొప్పి నివారణ: మొక్క కాండాన్ని కాల్చగా వచ్చిన బూడిదను గాయాలపై, చర్మపు వాపులు మరియు కీళ్ల నొప్పులపై రాస్తారు.
- పిడుగుపాటు రక్షణ నమ్మకం: దక్షిణ ఆఫ్రికా సాంప్రదాయ నమ్మకాల ప్రకారం ఈ మొక్కను ఇంటి చుట్టూ నాటితే పిడుగుపాటు (Lighting) నుండి మరియు దుష్ట శక్తుల నుండి ఇంటికి రక్షణ లభిస్తుందని భావిస్తారు.
మూలాలు
ఇవి కూడా చూడండి
వర్గం:అలంకార వృక్షాలు వర్గం:అపోసైనేసి వర్గం:రసభరిత మొక్కలు వర్గం:ఎడారి మొక్కలు