కాంచనార చెట్టు
| కాంచనార చెట్టు | |
|---|---|
| |
| కాంచనార (బౌహినియా వేరిగేటా) పువ్వులు మరియు ఆకులు | |
| Scientific classification | |
| Kingdom: | Plantae
|
| Clade: | Angiosperms |
| Clade: | Eudicots |
| Clade: | Rosids |
| Order: | Fabales |
| Family: | Fabaceae |
| Genus: | 'Bauhinia' |
| Species: | ''B. variegata'' |
| Binomial name | |
| 'Bauhinia variegata' L. | |
కాంచనార చెట్టు (శాస్త్రీయ నామం: Bauhinia variegata; ఆంగ్లం: Mountain Ebony లేదా Camel's Foot) అనేది ఫాబేసి (Fabaceae) కుటుంబానికి చెందిన ఒక ప్రసిద్ధ ఔషధ మరియు అలంకార వృక్షం. ఆయుర్వేదంలో దీనిని ‘కాంచనార’ లేదా ‘కచ్నార్’ అని పిలుస్తారు. దీని ఆకులు రెండు లోబ్స్గా కలసిపోయి, ఒంటె అడుగుజాడను (Camel's foot) పోలి ఉండటం దీని ప్రత్యేకత. భారతదేశమంతటా పెరడ్లలో, తోటలలో, మరియు వీధులకు ఇరువైపులా ఇది నీడనిచ్చే అందమైన వృక్షంగా పెంచబడుతుంది. భారతీయ సాంప్రదాయ వైద్యంలో దీని బెరడు, పువ్వులు, ఆకులు మరియు వేర్లు వివిధ వ్యాధుల నివారణకు విస్తృతంగా ఉపయోగపడతాయి.
వృక్ష లక్షణాలు
- ఆకృతి: ఇది సాధారణంగా 20 అడుగుల (సుమారు 6 నుండి 10 మీటర్లు) ఎత్తు వరకు పెరుగుతుంది. దీని కొమ్మలు విస్తరించి మంచి నీడను ఇస్తాయి.
- పువ్వులు: వసంత కాలంలో (మార్చి-ఏప్రిల్ నెలల్లో) గులాబీ, ఊదా లేదా తెలుపు రంగుల్లో ఆర్కిడ్ పువ్వులను (Orchids) పోలిన ఆకర్షణీయమైన పువ్వులు పూస్తాయి.
ఆయుర్వేద మరియు ఆరోగ్య ప్రయోజనాలు
ఆయుర్వేద చికిత్సా విధానంలో కాంచనార వృక్ష భాగాలు రక్తాన్ని శుద్ధి చేయడానికి, శరీరంలోని గంథులను (Glands) మరియు వాపులను తగ్గించడానికి ప్రసిద్ధి చెందాయి[1].
థైరాయిడ్ నియంత్రణ (కాంచనార గుగ్గులు)
కాంచనార చెట్టు బెరడు హార్మోన్ల అసమతుల్యతను సరిచేయడానికి మరియు థైరాయిడ్ గ్రంథి వాపును (Goitre) తగ్గించడానికి అత్యంత ప్రసిద్ధి పొందింది. ఆయుర్వేదంలో థైరాయిడ్ నివారణకు ఇచ్చే అత్యంత ప్రాచుర్యం పొందిన **‘కాంచనార గుగ్గులు’** ఔషధ తయారీలో ఈ చెట్టు బెరడు ప్రధాన పదార్థంగా ఉపయోగపడుతుంది[2].
జీర్ణక్రియ మరియు మధుమేహం
- జీర్ణ సమస్యలు: కాంచనార బెరడుతో కాచిన కషాయం జీర్ణక్రియను మెరుగుపరుస్తుంది. మలబద్ధకం, విరేచనాలు మరియు కడుపు నొప్పి నుండి ఉపశమనం కలిగిస్తుంది. దీని మొగ్గలు మొలలు (పైల్స్) నివారణకు ఉపయోగపడతాయి.
- మధుమేహం: కాంచనార ఆకులు మరియు బెరడు సారం రక్తంలో చక్కెర (గ్లూకోజ్) స్థాయిలను నియంత్రించడంలో, ఇన్సులిన్ పనితీరును సమర్థవంతం చేయడంలో సహాయపడతాయి.
చర్మ సంరక్షణ మరియు దంత ఆరోగ్యం
- చర్మ సమస్యలు: దీని వేర్లు మరియు బెరడు పేస్ట్ను పూయడం ద్వారా మొటిమలు, తామర, గజ్జి, దురద మరియు చర్మంపై వచ్చే దద్దుర్లు తగ్గుతాయి.
- నోటి పూత: కాంచనార బెరడు కషాయంతో నోరు పుక్కిలించడం వల్ల చిగుళ్ల సమస్యలు, రక్తం కారడం మరియు నోటి పూతలు త్వరగా ఉపశమనం పొందుతాయి.