ఆకాశ వల్లి
| ఆకాశ వల్లి | |
|---|---|
| |
| ఆకాశ వల్లి తీగ (కాసైతా ఫిలిఫార్మిస్) ఆతిథేయ మొక్కపై అల్లుకున్న పసుపు-నారింజ కాండాలు | |
| Scientific classification | |
| Kingdom: | Plantae
|
| Clade: | Angiosperms |
| Clade: | Magnoliids |
| Order: | Laurales |
| Family: | Lauraceae |
| Genus: | 'Cassytha' |
| Species: | ''C. filiformis'' |
| Binomial name | |
| 'Cassytha filiformis' L. | |
ఆకాశ వల్లి (శాస్త్రీయ నామం: Cassytha filiformis; ఆంగ్లం: Love Vine, Dodder Laurel లేదా Devil's Gut; సంస్కృతం: ఆకాశవల్లీ) అనేది లారెల్ (లారేసి - Lauraceae) కుటుంబానికి చెందిన ఒక ప్రసిద్ధ పరాన్నజీవి (Parasitic) బహువార్షిక తీగ. తెలుగులో దీనిని ప్రాంతీయంగా ‘పచ్చితీగ’, ‘సీతమ్మవారి జడలు’, ‘ఆకాశవల్లి’ అని, హిందీలో ‘అమర్బెహ్లి’ అని పిలుస్తారు. ఇది క్లోరోఫిల్ (పత్రహరితం) లేని లేదా స్వల్పంగా కలిగిన ఆకులు లేని తీగ. ప్రపంచ వ్యాప్తంగా ఉష్ణమండల ప్రాంతాలలో, తీరప్రాంత పొదలలో మరియు అడవులలో సహజంగా పెరుగుతుంది. భారతీయ ఆయుర్వేదం, ఆఫ్రికన్ మరియు కరేబియన్ జానపద నాటు వైద్యంలో మూత్ర సంబంధిత వ్యాధులు, జీర్ణకోశ సమస్యలు మరియు చర్మ రోగాల నివారణకు దీనిని విరివిగా ఉపయోగిస్తారు.
వృక్షశాస్త్ర వివరాలు మరియు పరాన్నజీవనం
- స్వరూపం & కాండం: ఇది ఆకులు లేని (లేదా అత్యంత సూక్ష్మ పత్రాలు కలిగిన) పసుపు, నారింజ లేదా లేత ఆకుపచ్చ రంగులో ఉండే సన్నని (1 నుండి 2 మి.మీ. మందం) తీగలాంటి కాండాలను కలిగి ఉంటుంది.
- పరాన్నజీవనం (Haustoria): ఇది ఇతర మూలికలు, పొదలు మరియు చెట్లపై అల్లుకుంటూ 3 నుండి 8 మీటర్ల పొడవు వరకు పెరుగుతుంది. కాండం నుండి ఉత్పన్నమయ్యే 'హాస్టోరియా' (Haustoria) అనే ప్రత్యేక మేకు లాంటి నిర్మాణాల ద్వారా ఆతిథేయ (Host) మొక్కల కణజాలంలోకి దిగి నీటిని, పోషకాలను గ్రహిస్తుంది.
- పూలు & పండ్లు: చిన్న తెల్లటి లేదా ఆకుపచ్చ పూలు స్పైక్స్ రూపంలో పూస్తాయి. 6 నుండి 8 మి.మీ పరిమాణంలో తెలుపు లేదా పసుపు రంగు కండగల డ్రూప్ (Drupe) పండ్లను ఉత్పత్తి చేస్తుంది.
ఆయుర్వేద మరియు ఆరోగ్య ప్రయోజనాలు
మూత్ర మరియు మూత్రపిండాల ఆరోగ్యం (Diuretic)
ఆయుర్వేదంలో ఆకాశవల్లి మూత్ర విసర్జనను ప్రేరేపించే శక్తివంతమైన మూలికగా ప్రసిద్ధి చెందింది[1].
- మూత్రపిండాల రాళ్ళు: దీని కషాయం లేదా పొడిని తీసుకోవడం వల్ల మూత్రపిండాల రాళ్ళు (Kidney stones) కరిగిపోవడానికి, మూత్రంలో మంట మరియు మూత్రనాళ ఇన్ఫెక్షన్లు (UTI) తగ్గడానికి తోడ్పడుతుంది.
జీర్ణ వ్యవస్థ మరియు విరేచనం
- మలబద్ధకం & నులిపురుగులు: ఇది సహజ విరేచనకారిగా (Laxative) పనిచేసి మలబద్ధకాన్ని నివారిస్తుంది. పేగుల్లోని నులిపురుగులను బయటకు పంపడానికి మరియు మొలలు (Piles) తగ్గడానికి సహాయపడుతుంది.
చర్మ సంరక్షణ, వాపులు మరియు కీళ్ల నొప్పులు
- గాయాలు & చుండ్రు: తీగను పొడిగా నూరి నూనెతో కలిపి పూయడం వల్ల తెరిచిన గాయాలు, పుండ్లు, చర్మ అలెర్జీలు మరియు తలలో చుండ్రు తగ్గిపోతాయి.
- నొప్పుల శమనం: దీని కషాయం కీళ్ల నొప్పులు, అంతర్గత వాపులు, తలనొప్పి మరియు సైనసైటిస్ నుండి ఉపశమనం కలిగిస్తుంది.
వృక్ష రసాయనాలు (Phytochemistry)
శాస్త్రీయ పరిశోధనల ప్రకారం ఆకాశ వల్లి తీగలో అపోర్ఫిన్ ఆల్కలాయిడ్లు (Aporphine alkaloids), ఫ్లేవనాయిడ్లు, లిగ్నాన్లు మరియు టానిన్లు సమృద్ధిగా ఉన్నాయి. ఇవి యాంటీ బాక్టీరియల్, యాంటీఆక్సిడెంట్ మరియు న్యూరోప్రొటెక్టివ్ (నరాల రక్షణ) గుణాలను అందిస్తాయి.
పర్యావరణ ప్రభావం
ఆకాశ వల్లి తీగ ఆతిథేయ వృక్ష సంపద ఎంపికలో విచక్షణ రహితంగా ఉంటుంది. ఒకేసారి అనేక జాతుల మొక్కల పైకి అల్లుకుని వాటి పోషకాలను పిండివేస్తూ అణచివేస్తుంది. కొన్ని ఏకాంత ద్వీపాలు మరియు తీర ప్రాంత పర్యావరణ వ్యవస్థలలో ఇది స్థానిక వృక్షజాలాన్ని క్షీణింపజేసే హానికర తెగులుగా (Invasive weed) పరిగణించబడుతుంది.
మూలాలు
- ↑ Ayurvedic Pharmacopoeia of India - Pharmacognostical profile of Akasavalli (Cassytha filiformis)
ఇవి కూడా చూడండి
వర్గం:ఔషధ మూలికలు వర్గం:ఆయుర్వేద మూలికలు వర్గం:లారేసి వర్గం:పరాన్నజీవి మొక్కలు