అడవి చామ
| అడవి చామ
| |
|---|---|
| Scientific classification | |
| Kingdom: | Plantae
|
| Order: | Alismatales |
| Family: | Araceae |
| Genus: | 'Amorphophallus' |
| Species: | 'A. sylvaticus' |
| Binomial name | |
| 'Amorphophallus sylvaticus' (Roxb.) Kunth | |
అడవి చామ లేదా అడవి కంద (శాస్త్రీయ నామం: Amorphophallus sylvaticus) అరేసి (Araceae) కుటుంబానికి చెందిన ఒక అడవి దుంప మొక్క. ఇది Amorphophallus ప్రజాతికి చెందినది. భారతదేశంలోని వివిధ ప్రాంతాలతో పాటు శ్రీలంకలో కూడా ఈ జాతి కనిపిస్తుంది.
తెలుగులో దీనిని సాధారణంగా అడవి చామ, అడవి కంద వంటి పేర్లతో పిలుస్తారు. ఆంగ్లంలో దీనిని Wild suran వంటి పేర్లతో సూచిస్తారు.
వృక్ష వివరణ
Amorphophallus sylvaticus ఒక భూగర్భ కందం (corm) నుంచి పెరిగే మొక్క. అనుకూలమైన కాలంలో కందం నుంచి ఒక ప్రధాన కాండంలాంటి నిర్మాణం వెలువడి, దాని పైభాగంలో పెద్ద సమ్మేళిత ఆకు విస్తరిస్తుంది.
Amorphophallus ప్రజాతికి చెందిన ఇతర మొక్కల మాదిరిగానే ఈ మొక్కలో కూడా పుష్పగుచ్ఛం ప్రత్యేక నిర్మాణాన్ని కలిగి ఉంటుంది. దీనిలో స్పాడిక్స్ (spadix), దానిని చుట్టి ఉండే స్పాథ్ (spathe) ప్రధాన భాగాలుగా ఉంటాయి.
పుష్పించే అనంతరం ఫలాలు ఏర్పడతాయి. పక్వానికి వచ్చినప్పుడు ఇవి ప్రకాశవంతమైన రంగులో కనిపించవచ్చు.
వ్యాప్తి మరియు నివాసం
ఈ జాతి భారత ఉపఖండంలోని కొన్ని ప్రాంతాల్లో మరియు శ్రీలంకలో కనిపిస్తుంది. అడవులు, పొదల ప్రాంతాలు మరియు తేమతో కూడిన సహజ ఆవాసాల్లో ఇది పెరుగుతుంది.
భారతదేశంలో దీని వ్యాప్తి ప్రాంతాల గురించి వృక్షశాస్త్ర సంబంధిత మూలాల్లో భిన్నమైన వివరాలు కనిపిస్తాయి. అందువల్ల నిర్దిష్ట రాష్ట్రాల్లో దీని విస్తరణను పేర్కొనేటప్పుడు స్థానిక వృక్షశాస్త్ర ఆధారాలను ఉపయోగించడం అవసరం.
సంప్రదాయ ఉపయోగాలు
Amorphophallus ప్రజాతికి చెందిన అనేక జాతుల కందాలను భారతదేశంలోని వివిధ సంప్రదాయ వైద్య విధానాల్లో ఉపయోగించినట్లు నమోదైంది. A. sylvaticusకు కూడా కొన్ని ప్రాంతీయ మరియు గిరిజన వైద్య పద్ధతుల్లో ఉపయోగాలు ఉన్నట్లు నివేదికలు ఉన్నాయి.
ముఖ్యంగా కందాన్ని సంప్రదాయ వైద్యంలో:
- అర్శమొలలు (హెమరాయిడ్లు)
- జీర్ణ సంబంధిత సమస్యలు
- కడుపు నొప్పి
- వాపులు
- కీళ్ల నొప్పులు
- కొన్ని చర్మ సమస్యలు
వంటి సమస్యలకు ఉపయోగించినట్లు స్థానిక ఔషధ జ్ఞానానికి సంబంధించిన ప్రచురణల్లో పేర్కొంటారు.
అయితే ఈ సంప్రదాయ ఉపయోగాలు ఆధునిక వైద్యపరంగా నిర్ధారిత చికిత్సలుగా పరిగణించరాదు. నిర్దిష్ట వ్యాధులపై దీని ప్రభావాన్ని నిర్ధారించడానికి మానవులపై మరింత నాణ్యమైన పరిశోధనలు అవసరం.
రసాయనిక మరియు ఔషధ పరిశోధనలు
Amorphophallus ప్రజాతికి చెందిన మొక్కలలో వివిధ జీవక్రియాత్మక పదార్థాలు గుర్తించబడ్డాయి. వీటిలో ఫినాలిక్ సమ్మేళనాలు, ഫ్లേവనాయిడ్లు మరియు ఇతర ద్వితీయ జీవక్రിയ పదార్థాలు ഉൾപ്പെടുന്നു.
A. sylvaticusకు సంబంధించిన కొన్ని అధ్యయనాల్లో యాంటీఆక్సిడెంట్, వాపు నిరోధక మరియు సూక్ష్మజీవులపై ప్రభావాలకు సంబంధించిన లక్షణాలను పరిశీలించారు.
అయితే ఒక మొక్కలోని రసాయన సమ్మేళనం ప్రయోగశాలలో ఒక నిర్దిష్ట ప్రభావాన్ని చూపడం, ఆ మొక్కను మానవ వ్యాధికి చికిత్సగా ఉపయోగించవచ్చని నిర్ధారించదు.
ఆహారంగా ఉపయోగం
కొన్ని ప్రాంతాల్లో అడవి చామకు చెందిన కందాలను సంప్రదాయంగా ఆహారంగా ఉపయోగించినట్లు నివేదికలు ఉన్నాయి. అయితే Amorphophallus జాతుల కందాలలో కాల్షియం ఆక్సలేట్ స్ఫటికాలు ఉండవచ్చు.
ఇవి నోరు, నాలుక మరియు గొంతులో మంట, దురద లేదా చికాకును కలిగించవచ్చు. అందువల్ల తినదగినదిగా స్థానికంగా గుర్తించిన జాతుల కందాలను కూడా సరైన సంప్రదాయ శుద్ధి మరియు వంట ప్రక్రియల తర్వాత మాత్రమే ఉపయోగిస్తారు.
కొన్ని సంప్రదాయ పద్ధతుల్లో కందాన్ని ముక్కలుగా చేసి ఉడికించడం, నీటిని మార్చడం లేదా చింతపండు, నిమ్మ వంటి ఆమ్ల పదార్థాలను ఉపయోగించడం వంటి పద్ధతులు కనిపిస్తాయి. అయితే ఈ పద్ధతులు విషపూరిత పదార్థాలను పూర్తిగా తొలగిస్తాయని సాధారణంగా నిర్ధారించలేము.
విషపూరితత మరియు జాగ్రత్తలు
ముడి లేదా సరిగా ప్రాసెస్ చేయని Amorphophallus కందాలను తీసుకోవడం వల్ల కాల్షియం ఆక్సలేట్ స్ఫటికాల కారణంగా నోరు మరియు గొంతులో తీవ్రమైన చికాకు కలగవచ్చు.
కాబట్టి అడవి నుంచి సేకరించిన మొక్కను సరైన వృక్షశాస్త్ర గుర్తింపు లేకుండా ఆహారంగా లేదా ఔషధంగా ఉపయోగించడం ప్రమాదకరం.
ముఖ్యంగా గర్భిణీలు, పిల్లలు, మూత్రపిండాల సమస్యలు లేదా ఇతర దీర్ఘకాలిక ఆరోగ్య సమస్యలు ఉన్నవారు దీనిని స్వయంగా ఔషధంగా ఉపయోగించకూడదు. ఏదైనా వ్యాధికి చికిత్సగా ఉపయోగించే ముందు అర్హత కలిగిన వైద్యుడు లేదా ఆయుర్వేద నిపుణుడి సలహా తీసుకోవడం మంచిది.
సంప్రదాయంగా పేర్కొనబడే ఉపయోగాలు
| మొక్క భాగం | సంప్రదాయ ఉపయోగం |
|---|---|
| కందం | అర్శమొలలు, జీర్ణ సంబంధిత సమస్యలు, వాపులు మరియు കీళ్ల నొప్పులకు ఉపయోగించినట్లు నివేదికలు |
| లేత భాగాలు | కొన్ని ప్రాంతాల్లో ఆహారంగా ఉపయోగించినట్లు స్థానిక నివేదికలు |
| కందం నుంచి తయారుచేసిన లేపనాలు | కొన్ని చర్మ సమస్యలు మరియు వాపులకు బయట నుంచి ఉపయోగించినట్లు నివేదికలు |
సాంస్కృతిక మరియు స్థానిక జ్ఞానం
అడవి చామ వంటి అడవి దుంపలు భారతదేశంలోని కొన్ని గ్రామీణ మరియు గిరిజన సమాజాల్లో ఆహార మరియు సంప్రదాయ వైద్య జ్ఞానంలో భాగంగా ఉన్నాయి. వీటి సేకరణ, శుద్ధి మరియు వంటకు సంబంధించిన జ్ఞానం స్థానికంగా తరతరాలుగా కొనసాగుతూ ఉంటుంది.
అయితే ఒకే స్థానిక పేరుతో వేర్వేరు Amorphophallus జాతులను పిలిచే అవకాశం ఉన్నందున, సంప్రదాయ ఉపయోగాలను శాస్త్రీయ జాతితో అనుసంధానించేటప్పుడు సరైన వృక్షశాస్త్ర గుర్తింపు అవసరం.
వర్గీకరణ
| Amorphophallus sylvaticus | |
|---|---|
| Scientific classification | |
| Kingdom: | |
| (unranked): | |
| (unranked): | |
| Order: | |
| Family: | |
| Genus: | Amorphophallus
|
| Species: | A. sylvaticus
|
| Binomial name | |
| Amorphophallus sylvaticus (Roxb.) Kunth
| |
Lua error in Module:Taxonbar/candidate at line 22: attempt to index field 'wikibase' (a nil value).
మూలాలు
- "Amorphophallus sylvaticus". Plants of the World Online. Royal Botanic Gardens, Kew.
- Flora of India. Botanical Survey of India.
- The Wealth of India: Raw Materials. New Delhi: Council of Scientific and Industrial Research.
ఇవి కూడా చూడండి
వర్గం:Amorphophallus వర్గం:Araceae వర్గం:ఔషధ మొక్కలు వర్గం:అడవి దుంపలు వర్గం:ఆయుర్వేదం వర్గం:భారతదేశ వృక్షజాలం