రెడ్డివారి నానుబాలు
| రెడ్డివారి నానుబాలు | |
|---|---|
| |
| రెడ్డివారి నానుబాలు (యుఫోర్బియా హిర్టా) మొక్క, ఆకులు మరియు పూత | |
| Scientific classification | |
| Kingdom: | Plantae
|
| Clade: | Angiosperms |
| Clade: | Eudicots |
| Clade: | Rosids |
| Order: | Malpighiales |
| Family: | Euphorbiaceae |
| Genus: | 'Euphorbia' |
| Species: | ''E. hirta'' |
| Binomial name | |
| 'Euphorbia hirta' L. | |
రెడ్డివారి నానుబాలు (శాస్త్రీయ నామం: Euphorbia hirta; ఆంగ్లం: Asthma Plant లేదా Acuta Bush) అనేది ఆముదము/జెముడు (యుఫోర్బియేసి - Euphorbiaceae) కుటుంబానికి చెందిన ఒక చిన్న ఏకవార్షిక ఔషధ గుల్మ జాతి (Herb) మొక్క. తెలుగులో దీనిని ‘నాగబాలు’, ‘పాచిపాలకూర’ అని కూడా పిలుస్తారు. భారతదేశమంతటా మైదాన ప్రాంతాలలో, రోడ్ల పక్కన, పొలాల గట్ల వెంట మరియు ఖాళీ స్థలాలలో ఇది కలుపు మొక్కగా సహజంగా పెరుగుతుంది. ఆయుర్వేదంలో మరియు గిరిజన సాంప్రదాయ వైద్యంలో శ్వాసకోశ సమస్యలు, ఆస్తమా మరియు జీర్ణకోశ వ్యాధుల నివారణకు దీనిని దివ్యౌషధంగా భావిస్తారు.
వృక్ష లక్షణాలు మరియు గుర్తింపు
- కాండం & పాలు: ఇది నేలపై పాకుతూ లేదా నిటారుగా 15 నుండి 50 సెం.మీ ఎత్తు వరకు పెరుగుతుంది. కాండం, ఆకులు కొద్దిగా ఎరుపు లేదా పసుపు-గోధుమ రంగు నూగును కలిగి ఉంటాయి. దీని ఆకులు లేదా కాండాన్ని తుంచితే తెల్లటి పాలు (Latex) స్రవించడం దీని ప్రధాన లక్షణం.
- నామకరణ విశేషం: పూర్వకాలంలో వేమన మహర్షి రసవాద (రసాయనిక) ప్రక్రియలలో ఈ మొక్కను ఉపయోగించారని, దాని ఆధారంగానే దీనికి 'రెడ్డివారి నానుబాలు' అనే పేరు వచ్చిందని సాంప్రదాయక కథనం.
ఆయుర్వేద మరియు ఆరోగ్య ప్రయోజనాలు
శ్వాసకోశ సమస్యలు మరియు ఆస్తమా
ఆయుర్వేదంలో దీనిని ఆస్తమా నివారణకు ప్రసిద్ధ మూలికగా భావిస్తారు (అందుకే దీనికి ఆంగ్లంలో 'Asthma plant' అనే పేరు వచ్చింది)[1]. దీని ఆకుల కషాయం లేదా రసం తీసుకోవడం వల్ల శ్వాసనాళాల వాపు తగ్గి ఆస్తమా, దీర్ఘకాలిక దగ్గు, జలుబు మరియు శ్వాసకోశ ఇబ్బందుల నుండి ఉపశమనం లభిస్తుంది.
గాయాలు, చర్మ సంరక్షణ మరియు దంత ఆరోగ్యం
- గాయాలు & పుండ్లు: ఈ మొక్క నుండి వచ్చే తెల్లటి పాలను లేదా ఆకుల పేస్ట్ను గాయాలు, పుండ్లు, దురదలు మరియు మొలల (Piles) పై రాస్తే త్వరగా మానుతాయి.
- పిప్పిపన్ను పోటు: పిప్పిపన్ను నొప్పితో బాధపడేవారు ఈ మొక్క వేరును నూరి ఆ మిశ్రమాన్ని దంతం వద్ద ఉంచితే పంటి నొప్పి తగ్గుతుంది.
జీర్ణక్రియ, విరేచనాలు మరియు రక్తకణాలు
- ఉదర సమస్యలు: ఈ ఆకుల రసంలో కొద్దిగా పంచదార లేదా మజ్జిగ కలుపుకుని తాగితే నీళ్ల విరేచనాలు (Diarrhea), జిగట విరేచనాలు మరియు కడుపునొప్పి తగ్గుతాయి.
- రక్తకణాల వృద్ధి: దీని ఆకుల రసాన్ని తగిన పరిమాణంలో క్రమం తప్పకుండా తీసుకోవడం వల్ల రక్తంలో ప్లేట్లెట్లు మరియు రక్తకణాలు పెరగడానికి సహాయపడుతుందని పరిశోధనలు తెలుపుతున్నాయి[2].
మధుమేహ నివారణ
రక్తంలో చక్కెర (గ్లూకోజ్) స్థాయిలను సమర్థవంతంగా నియంత్రించడంలో రెడ్డివారి నానుబాలు ఆకుల సారం ఉపయోగిపడుతుంది.
హెచ్చరిక / గమనిక
> **వైద్యుల పర్యవేక్షణ:** యుఫోర్బియేసి కుటుంబానికి చెందిన మొక్కల పాలు కాస్త ఘాటైనవి. పరిమాణం మించితే వికారం లేదా వాంతులు వచ్చే అవకాశం ఉంది. కాబట్టి దీనిని అంతర్గతంగా ఔషధంగా సేవించేముందు అర్హత కలిగిన ఆయుర్వేద వైద్యుల సలహా తీసుకోవడం శ్రేయస్కరం.