తెల్ల వాయింటాకు
| తెల్ల వాయింటాకు | |
|---|---|
| |
| తెల్ల వాయింటాకు (క్లియోమ్ విస్కోసా) ఆకులు మరియు పసుపు పూలు | |
| Scientific classification | |
| Kingdom: | Plantae
|
| Clade: | Angiosperms |
| Clade: | Eudicots |
| Clade: | Rosids |
| Order: | Brassicales |
| Family: | Cleomaceae |
| Genus: | 'Cleome' |
| Species: | ''C. viscosa'' |
| Binomial name | |
| 'Cleome viscosa' L. | |
తెల్ల వాయింటాకు (శాస్త్రీయ నామం: Cleome viscosa; ఆంగ్లం: Asian Spiderflower లేదా Tick Weed) అనేది క్లియోమేసి (Cleomaceae) కుటుంబానికి చెందిన ఒక ఏకవార్షిక ఔషధ గుల్మ జాతి (Herb) మొక్క. తెలుగులో దీనిని ప్రాంతీయంగా ‘వామింట’, ‘కుక్కవామింట’ అని, సంస్కృతంలో ‘తిలపర్ణి’ అని పిలుస్తారు. వర్షాకాలంలో భారతదేశమంతటా రోడ్ల పక్కన, పొలాల గట్ల వెంట, మైదానాలలో మరియు ఖాళీ స్థలాలలో ఇది కలుపు మొక్కగా అత్యంత విస్తారంగా పెరుగుతుంది. భారతీయ ఆయుర్వేదంలో మరియు జానపద నాటు వైద్యంలో దీని ఆకులు, వేర్లు, పువ్వులు మరియు గింజలు శతాబ్దాలుగా ఔషధాలుగా వాడబడుతున్నాయి.
వృక్ష లక్షణాలు
- ఆకృతి: ఇది సుమారు 30 నుండి 90 సెం.మీ ఎత్తు వరకు పెరిగే జిగట/నూగు కలిగిన గుల్మం.
- ఆకులు & పూలు: ఆకులు 3 నుండి 5 చిన్న ఆకుల కలయికగా అమరి ఉంటాయి. ఆకులు, కాండం ముట్టుకుంటే జిగటగా అనిపిస్తాయి. పసుపు రంగులో చిన్న చిన్న ఆకర్షణీయమైన పువ్వులు పూస్తాయి.
- విత్తనాలు: కాయలు పొడవుగా ఉండి, లోపల చిన్న ఆవాలను పోలిన విత్తనాలు ఉంటాయి.
ఆయుర్వేద మరియు సాంప్రదాయ ప్రయోజనాలు
పక్షవాతం (పక్షఘాతం) మరియు నరాల వ్యాధులు
ఆయుర్వేద సాంప్రదాయ యోగాల ప్రకారం పక్షవాతం (Paralysis) బాధితులకు తెల్ల వాయింటాకు విశేషంగా ఉపయోగపడుతుంది.
- గుళికల తయారీ: తెల్ల వాయింటాకులతో పాటు వెల్లుల్లి, పిప్పళ్ళు, మిరియాలు, శొంఠి, వస మరియు సవర్చ లవణం (సౌవర్చల లవణం) సమపాళ్లలో కలిపి నూరి తయార చేసిన గుళికలను (మాత్రలను) నరాల బలానికి, వాత వ్యాధుల ఉపశమనానికి ఉపయోగిస్తారు.
నొప్పులు, వాపులు మరియు తలనొప్పి
- వాత నొప్పులు: కీళ్ల నొప్పులు, మోకాళ్ళ వాపులు తగ్గించడానికి ఈ ఆకులను నూరి వేడి చేసి పట్టులా వేస్తారు. లేదా ఆకులతో కాచిన తైలంతో మర్దనా చేస్తారు.
- తలకఫం & జలుబు: వాత నొప్పులు, తలలో కఫం చేరుకోవడం లేదా తీవ్రమైన జలుబుతో బాధపడేవారు ఈ ఆకులను మెత్తగా దంచి మాడుపై కట్టు కడితే నీరు బయటకు వచ్చి తలనొప్పి తగ్గుతుంది.
జీర్ణక్రియ, చర్మం మరియు చెవి నొప్పులు
- జీర్ణశక్తి: తెల్ల వాయింటాకును తగిన ప్రమాణంలో కషాయంగా లేదా ఆహారంలో భాగం చేసుకోవడం వల్ల జీర్ణక్రియ మెరుగుపడి ఆకలి పెరుగుతుంది.
- క్రిమిసంహారిణి: ఆకుల రసంలో ఉన్న క్రిమినాశక (Antiseptic) గుణాల వల్ల కొన్ని రకాల చర్మ ఇన్ఫెక్షన్లకు బాహ్య లేపనంగాను, చెవి పోటు లేదా చెవి నొప్పులకు రసాన్ని చుక్కలుగాను వాడతారు.
వంటకాలలో ఉపయోగం
తెల్ల వాయింటాకు గింజలు రుచికి, ఆకారానికి అచ్చం ఆవాల లాగే ఉంటాయి. అందువల్ల కొన్ని ప్రాంతాలలో దీని ఎండిన విత్తనాలను ఆవాలకు బదులుగా వంటలలో తాలింపు (Poppu/Tadka) పెట్టడానికి ఉపయోగిస్తారు.
హెచ్చరిక / గమనిక
> **వైద్యుల సలహా:** తెల్ల వాయింటాకు ఘాటైన వాతహర గుణాలను కలిగి ఉంటుంది. నాటు వైద్య రూపంలో దీనిని అంతర్గతంగా (నోటి ద్వారా) తీసుకునేటప్పుడు లేదా చెవిలో రసం వేసేటప్పుడు జాగ్రత్త వహించాలి. అర్హత కలిగిన ఆయుర్వేద వైద్యుల సలహా మేరకు మాత్రమే దీనిని ఔషధంగా వాడటం శ్రేయస్కరం.
మూలాలు