పల్లేరు
| పల్లేరు | |
|---|---|
| పల్లేరు | |
| చిన్న పల్లేరు / గోక్షుర (ట్రిబ్యులస్ టెర్రెస్ట్రిస్) ఆకులు మరియు పసుపు పూలు | |
| Scientific classification | |
| Kingdom: | Plantae
|
| Clade: | Angiosperms |
| Clade: | Eudicots |
| Clade: | Rosids |
| Order: | Zygophyllales |
| Family: | Zygophyllaceae |
| Genus: | 'Tribulus' |
| Species: | ''T. terrestris'' |
| Binomial name | |
| 'Tribulus terrestris' L. | |
| Synonyms | |
| Pedalium murex (పెద్ద పల్లేరు) | |
పల్లేరు (శాస్త్రీయ నామం: Tribulus terrestris మరియు Pedalium murex; ఆంగ్లం: Puncture Vine లేదా Small Caltrops) అనేది జైగోఫిల్లేసి (Zygophyllaceae) లేదా పెడాలియేసి (Pedaliaceae) కుటుంబానికి చెందిన ఒక ముళ్ళ మూలికా వృక్షం/గుల్మం. సంస్కృతంలో దీనిని ‘గోక్షుర’ (ఆవు గిట్టల వంటి ముళ్ళు ఉన్నది) అని పిలుస్తారు. పల్లేరులో ప్రధానంగా రెండు రకాలు ఉన్నాయి: 1. చిన్న పల్లేరు: శాస్త్రీయ నామం Tribulus terrestris (జైగోఫిల్లేసి కుటుంబం). నేలపై విస్తరించి పరుచుకుంటుంది. 2. పెద్ద పల్లేరు / ఏనుగు పల్లేరు: శాస్త్రీయ నామం Pedalium murex (పెడాలియేసి కుటుంబం). కాస్త నిటారుగా పొదవలె పెరుగుతుంది.
భారతదేశమంతటా మైదాన ప్రాంతాలలో, రోడ్ల పక్కన, పొలాల గట్ల వెంట మరియు ఎడారి ప్రాంతాలలో పల్లేరు కలుపు మొక్కగా సహజంగా పెరుగుతుంది. భారతీయ ఆయుర్వేదంలో మూత్రనాళ వ్యవస్థను శోధించే 'మూత్రల' (Diuretic) మూలికగాను, వాజీకరణ (Aphrodisiac) మూలికగాను ఇది అత్యంత ప్రాచుర్యం పొందింది.
వృక్ష లక్షణాలు
- ఆకృతి: చిన్న పల్లేరు నేలపై పరుచుకుని పెరిగే ఏకవార్షిక లేదా బహువార్షిక గుల్మం.
- పూలు & కాయలు: చిన్న పసుపు రంగు పూలు పూస్తాయి. దీని కాయలు పదునైన ముళ్ళు కలిగి, ఆవు గిట్టలు లేదా రథం చక్రాల ఆకారంలో విలక్షణంగా ఉంటాయి.
ఆయుర్వేద మరియు ఆరోగ్య ప్రయోజనాలు
మూత్రపిండాల ఆరోగ్యం మరియు రాళ్ళ నివారణ (Diuretic)
ఆయుర్వేదంలో 'గోక్షుర' మూత్రనాళ ఇన్ఫెక్షన్లు మరియు కిడ్నీ సమస్యలకు ప్రధాన మూలిక[1].
- కిడ్నీ రాళ్ళు & ఉబ్బులు: పల్లేరు సమూల కషాయం తాగడం వల్ల మూత్రంలో మంట, చురుక్కున అనడం మరియు ఇన్ఫెక్షన్లు తగ్గుతాయి. ఇది మూత్రపిండాలలోని రాళ్లను (Kidney Stones) కరిగించడంలోనూ, శరీరంలో నీటి నిల్వలను (ఉబ్బును) బయటకు పంపడంలోనూ దివ్యౌషధంగా పనిచేస్తుంది.
- చలువ చేయడం: పల్లేరు శరీరానికి చలువ చేస్తుంది. తలలో చేరుకున్న నీటిని, జలుబును నివారించడంలో తోడ్పడుతుంది.
పురుషులలో లైంగిక సామర్థ్యం మరియు వీర్య వృద్ధి (Aphrodisiac)
- వాజీకరణ యోగం: చిటికెడు పల్లేరు కాయల చూర్ణం, ఒక టీస్పూన్ అశ్వగంధ చూర్ణాన్ని ఒక కప్పు పాలలో మరిగించి సేవించడం వల్ల పురుషులలో లైంగిక బలహీనతలు తొలగి శృంగార సామర్థ్యం, వీర్యకణాల వృద్ధి (Sperm count) పెరుగుతుంది.
- మేక పాల ప్రయోగం: పల్లేరు కాయలను మేక పాలలో నానబెట్టి, పిండి తీసిన రసాన్ని తేనెతో కలిపి సేవిస్తే సంభోగ శక్తి పెరుగుతుందని జానపద వైద్యంలో ప్రాచుర్యంలో ఉంది.
కీళ్ల నొప్పులు, గుండె మరియు శ్వాసకోశం
- కీళ్ల నొప్పులు: పల్లేరు కాయల చూర్ణాన్ని ధనియాల పొడితో కలిపి కషాయంగా చేసుకుని తాగితే వాతపు నొప్పులు, మోకాళ్ళ వాపులు తగ్గుతాయి.
- గుండె ఆరోగ్యం: పల్లేరు కషాయంలో పటికబెల్లం లేదా తేనె కలుపుకుని తాగడం వల్ల గుండె దడ, ఆయాసం మరియు నిస్సత్తువ తగ్గుతాయి.
- ఉబ్బసం & క్షయ: పల్లేరు పూల ముద్ద చూర్ణాన్ని ఎండు ద్రాక్షతో కలిపి తీసుకోవడం వల్ల ఆయాసం, ఉబ్బసం ఉపశమిస్తాయి. పల్లేరు, అశ్వగంధల సమభాగ చూర్ణాన్ని తేనె, పాలతో తీసుకోవడం వల్ల దగ్గు మరియు క్షయ (TB) తీవ్రత తగ్గుతుంది.
నోటి మరియు స్త్రీల ఆరోగ్యం
- నోటి సంరక్షణ: పల్లేరు కషాయాన్ని నోట్లో పోసుకుని పుక్కిలించి ఉమ్మితే నోటి దుర్వాసన, చిగుళ్ళ సమస్యలు తగ్గుతాయి.
- స్త్రీల రుగ్మతలు: స్త్రీలలో వచ్చే మూత్రనాళ సమస్యలు మరియు తెల్లబట్ట (Leucorrhea) నివారణకు దీని కషాయం ఉపయోగపడుతుంది.
మూలాలు
- ↑ Ayurvedic Pharmacopoeia of India - Therapeutic profile of Gokshura (Tribulus terrestris)