నేల ములక
| నేల ములక | |
|---|---|
| నేల ములక | |
| నేల ములక (సొలేనమ్ వర్జీనియానమ్) నీలి/ఊదా పూలు, పసుపు ముళ్ళు మరియు కాయలు | |
| Scientific classification | |
| Kingdom: | Plantae
|
| Clade: | Angiosperms |
| Clade: | Eudicots |
| Clade: | Asterids |
| Order: | Solanales |
| Family: | Solanaceae |
| Genus: | 'Solanum' |
| Species: | ''S. virginianum'' |
| Binomial name | |
| 'Solanum virginianum' L. | |
| Synonyms | |
| Solanum surattense Burm.f., Solanum xanthocarpum | |
నేల ములక (శాస్త్రీయ నామం: Solanum virginianum లేదా Solanum surattense; ఆంగ్లం: Yellow-berried Nightshade లేదా Thai Eggplant; సంస్కృతం: కంటకారీ లేదా క్షుద్రా) అనేది బంగాళాదుంప/టమాటా/సొలనేసి (Solanaceae) కుటుంబానికి చెందిన ఒక ప్రసిద్ధ బహువార్షిక ముళ్ళ మూలికా వృక్షం. తెలుగులో దీనిని ప్రాంతీయంగా ‘నేల ములక’, ‘వాకుడు చెట్టు’ లేదా ‘నేల వాకుడు’ అని పిలుస్తారు. భారతదేశమంతటా (ముఖ్యంగా మైదాన ప్రాంతాలలో, రోడ్ల పక్కన, బీడు భూముల్లో మరియు పొలాల గట్ల వెంట) ఇది నేలమీద పాకుతూ కరువును తట్టుకుని పెరుగుతుంది. కాండం, ఆకులపై ఉండే పదునైన పసుపు రంగు ముళ్ళు, ఊదా/నీలి రంగు పూలు మరియు చిన్న పసుపు రంగు వంకాయల లాంటి కాయలు దీని విలక్షణమైన గుర్తు. भारतीय ఆయుర్వేదంలో ప్రసిద్ధ 'దశమూలాలలో' (Dashamula) ఒకటైన కంటకారీగా దీనికి అత్యంత విశిష్టమైన స్థానం ఉంది.
వృక్ష లక్షణాలు
- ఆకృతి: ఇది నేలపై వ్యాపిస్తూ లేదా చిన్న పొదలా పెరిగే బహువార్షిక ముళ్ళ మూలిక (Spiny herb).
- ముళ్ళు & ఆకులు: కాండం, ఈనెలు మరియు ఆకులపై పదునైన పసుపు వర్ణపు ముళ్ళు ఉంటాయి.
- పూలు & కాయలు: ఊదా లేదా నీలి వర్ణంలో పూలు పూస్తాయి. కాయలు గోళాకారంలో పచ్చిగా ఉన్నప్పుడు తెల్లటి చారలతో, పండిన తర్వాత ప్రకాశవంతమైన పసుపు రంగులోకి మారతాయి.
ఆయుర్వేద మరియు ఆరోగ్య ప్రయోజనాలు
దంత సంరక్షణ (పిప్పి పంటి నొప్పి)
ఆయుర్వేద జానపద వైద్యంలో నేల ములక విత్తనాలకు దంత క్రిమినాశక గుణాలు ఉన్నట్లు పేర్కొనబడింది[1].
- పిప్పి పన్ను & పొగ చికిత్స: ఎండిన నేల ములక కాయల విత్తనాలను నిప్పులపై వేసి వచ్చే పొగను నోట్లోకి పీల్చడం వల్ల పిప్పి పంటి నొప్పి శమిస్తుంది. దంతాలలో ఉన్న సూక్ష్మ క్రిములు నాశనమవుతాయి.
శ్వాసకోశ వ్యాధులు, జలుబు మరియు ఫ్లూ
- కాసహర & ఆస్తమా: ఆయుర్వేదంలో దీనిని శ్వాసకోశనాళాల శుద్ధీకరణకు వాడుతారు. వేర్లు, కాయల కషాయం ఆస్తమా (ఉబ్బసం), తీవ్రమైన దగ్గు మరియు శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బందులను తొలగిస్తుంది.
- మూలికా మాత్రలు: నేల ములక, మిరియాలు మరియు ఉసిరిక చూర్ణాన్ని సమపాళ్ళలో కలిపి మాత్రలుగా చేసుకుని వాడితే జలుబు, ఫ్లూ, దగ్గు నుండి తక్షణ ఉపశమనం లభిస్తుంది.
మూత్రపిండాల రాళ్ళు, జీర్ణ వ్యవస్థ మరియు జుట్టు సంరక్షణ
- కిడ్నీ రాళ్ళు (Kidney Stones): నేల ములక కాయల చూర్ణాన్ని తీసుకోవడం వల్ల మూత్రాశయం మరియు మూత్రపిండాలలో ఉన్న రాళ్ళు కరిగిపోవడంతో పాటు మూత్ర విసర్జన సాఫీగా జరుగుతుంది.
- కీళ్ల నొప్పులు (ఆర్థరైటిస్): ఇందులోని శోథ నిరోధక గుణాలు కీళ్ల నొప్పులను తగ్గిస్తాయి. దీని వేర్ల పొడి లేదా స్వేదన తైలాన్ని నొప్పులున్న చోట మర్దన చేస్తారు.
- జుట్టు రాలడం & బట్టతల: ఆయుర్వేదంలో దీని ఆకుల రసాన్ని కొబ్బరినూనెతో కలిపి తలకు పట్టించడం ద్వారా జుట్టు రాలడం తగ్గి, బట్టతల సమస్యలు నియంత్రణలోకి వస్తాయి.
విషపూరిత హెచ్చరికలు మరియు జాగ్రత్తలు
> **భద్రతా హెచ్చరిక (Toxicity Warning):** నేల ములక (సొలనేసి కుటుంబం) మొక్కలో 'సొలనిన్' (Solanine) అనే గ్లైకోఆల్కలాయిడ్ വിഷ సమ్మేళనం ఉంటుంది. > > * **స్వయం వైద్యం నిషేధం:** దీని కాయలు లేదా ఆకులను నేరుగా పచ్చిగా తినడం లేదా కషాయాలను అధిక మోతాదులో తీసుకోవడం క్షేమకరం కాదు. > * **వైద్యుల పర్యవేక్షణ:** ఆయుర్వేద వైద్యుల సలహా మరియు నిర్దేశిత మోతాదు మేరకు మాత్రమే దీని ఔషధ ప్రయోగాలను చేయాలి.
మూలాలు
- ↑ Ayurvedic Pharmacopoeia of India - Pharmacognostical profile of Kantakari (Solanum virginianum)
ఇవి కూడా చూడండి
వర్గం:ఔషధ మూలికలు వర్గం:ఆయుర్వేద మూలికలు వర్గం:సొలనేసి వర్గం:విషపూరిత మూలికలు