బట్టగెనుపు చెట్టు
| బట్టగెనుపు చెట్టు | |
|---|---|
| బట్టగెనుపు చెట్టు | |
| బట్టగెనుపు చెట్టు (గివోటియా రోట్లెరిఫార్మిస్) ఆకులు మరియు కాండం | |
| Scientific classification | |
| Kingdom: | Plantae
|
| Clade: | Angiosperms |
| Clade: | Eudicots |
| Clade: | Rosids |
| Order: | Malpighiales |
| Family: | Euphorbiaceae |
| Genus: | 'Givotia' |
| Species: | ''G. rottleriformis'' |
| Binomial name | |
| 'Givotia rottleriformis' Griff. | |
బట్టగెనుపు చెట్టు (శాస్త్రీయ నామం: Givotia rottleriformis; ఆంగ్లం: White Catamaran Tree లేదా Givotia; సంస్కృతం: కపిల) అనేది ఆముదం/యూఫోర్బియేసి (Euphorbiaceae) కుటుంబానికి చెందిన ఒక ప్రసిద్ధ బహువార్షిక పొడి ఆకురాల్చే అటవీ వృక్షం. తెలుగులో దీనిని ప్రాంతీయంగా ‘బట్టగెనుపు’, ‘పునికి చెట్టు’ లేదా ‘తెల్ల పొనిక’ అని పిలుస్తారు. భారతదేశమంతటా (ముఖ్యంగా ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణలోని నల్లమల అడవులలో, శేషాచలం కొండలలో మరియు దక్కన్ పీఠభూమి అటవీ ప్రాంతాలలో) ఇది సహజంగా పెరుగుతుంది. భారతదేశంలో లభించే కలప రకాలలో అత్యంత తేలికపాటి, గట్టిదనమున్న కలపను అందించే వృక్షాలలో బట్టగెనుపు చెట్టు అగ్రస్థానంలో నిలుస్తుంది. ప్రసిద్ధ కొయ్య బొమ్మల తయారీలో మరియు గ్రామీణ కుటీర పరిశ్రమలలో ఈ చెట్టు కలపకు అత్యున్నత ప్రాముఖ్యత ఉంది.
వృక్ష లక్షణాలు
- ఆకృతి: ఇది సుమారు 8 నుండి 15 మీటర్ల ఎత్తు వరకు పెరిగే మందపాటి, వెండి-బూడిద రంగు బెరడు కలిగిన ఆకురాల్చే వృక్షం.
- ఆకులు & పూలు: ఆకులు వెడల్పుగా, అడుగు భాగం తెల్లటి పీచు తొడుగుతో అమరి ఉంటాయి. చిన్న చిన్న పసుపు-ఆకుపచ్చ వర్ణపు పూలు పూస్తాయి.
- కలప విశిష్టత: దీని కలప అత్యంత తేలికగా (Lightweight), మృదువుగా ఉండి, తెగుళ్ళు పట్టకుండా ఎక్కువ కాలం మన్నుతుంది.
ఆర్థిక మరియు పారిశ్రామిక ఉపయోగాలు
చెక్క బొమ్మలు మరియు ఆటవస్తువుల తయారీ
బట్టగెనుపు చెట్టు కలపను తెలుగు ప్రాంతాలలో సాంప్రదాయకంగా **‘పొనికి కలప’** అని పిలుస్తారు:
- చెక్క బొమ్మలు: ప్రపంచ ప్రసిద్ధి చెందిన నిర్మల్ బొమ్మలు, కొండపల్లి బొమ్మలు మరియు ఏటికొప్పాక చెక్క బొమ్మల తయారీలో ఈ చెట్టు తేలికపాటి కలపను విస్తృతంగా ఉపయోగిస్తారు.
- ఆటవస్తువులు: కొయ్య గుర్రాలు, పిల్లల ఆటవస్తువులు మరియు అలంకార వస్తువులను చెక్కడానికి ఈ కలప ఎంతో అనుకూలమైనది.
పారిశ్రామిక ఉత్పత్తులు మరియు గ్రామీణ పనిముట్లు
- కాయల గుజ్జు (Pulp): ఈ చెట్టు కాయల నుండి తీసే గుజ్జును మరియు నూనెను వివిధ పారిశ్రామిక అవసరాలకు వాడుతారు.
- తేలికపాటి పెట్టెలు: ప్యాకింగ్ పెట్టెలు, తేలికపాటి పడవలు (Catamarans) మరియు వ్యవసాయ సాధనాల తయారీలో ఈ కలపను వాడతారు.
మూలాలు
ఇవి కూడా చూడండి
వర్గం:అటవీ వృక్షాలు వర్గం:యూఫోర్బియేసి వర్గం:కలప చెట్లు వర్గం:హస్తకళలు