జిట్టేగి చెట్టు
| జిట్టేగి చెట్టు | |
|---|---|
| |
| జిట్టేగి చెట్టు (డాల్బెర్జియా లాటిఫోలియా) ఆకులు మరియు కలప | |
| Scientific classification | |
| Kingdom: | Plantae
|
| Clade: | Angiosperms |
| Clade: | Eudicots |
| Clade: | Rosids |
| Order: | Fabales |
| Family: | Fabaceae |
| Genus: | 'Dalbergia' |
| Species: | ''D. latifolia'' |
| Binomial name | |
| 'Dalbergia latifolia' Roxb. | |
| Synonyms | |
| Amerimnon latifolium | |
జిట్టేగి చెట్టు (శాస్త్రీయ నామం: Dalbergia latifolia; ఆంగ్లం: Indian Rosewood లేదా Bombay Blackwood; సంస్కృతం: శింశుపా) అనేది చిక్కుడు/ఫాబేసి (Fabaceae) కుటుంబానికి చెందిన ఒక బహువార్షిక భారీ కలప వృక్షం. తెలుగులో దీనిని ప్రాంతీయంగా ‘జిట్టేగి చెట్టు’, ‘ఇరుగుడు చెట్టు’ లేదా ‘ఇటేగి’ అని పిలుస్తారు. ప్రపంచవ్యాప్తంగా దీనిని ‘భారతీయ రోజ్వుడ్’ (Indian Rosewood) గా వ్యవహరిస్తారు. భారతదేశమంతటా (ముఖ్యంగా దక్కన్ పీఠభూమి, పశ్చిమ కనుమలు మరియు పొడి ఆకురాల్చే అటవీ ప్రాంతాలలో) ఇది సహజంగా పెరుగుతుంది. అత్యంత గట్టిగా, నల్లగా ఉండి అద్భుతమైన ఆకృతిని (Grain) కలిగిన దీని కలపకు అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో విపరీతమైన డిమాండ్ ఉంది. ఖరీదైన కలప ఉత్పత్తిలో, సంగీత వాయిద్యాల తయారీలో మరియు ఆయుర్వేద వైద్యంలో జిట్టేగి చెట్టుకు అత్యున్నత ప్రాముఖ్యత ఉంది.
వృక్ష లక్షణాలు
- ఆకృతి: ఇది సుమారు 20 నుండి 40 మీటర్ల ఎత్తు వరకు పెరిగే భారీ ఆకురాల్చే వృక్షం.
- బెరడు & ఆకులు: బెరడు బూడిద వర్ణంలో ఉండి, పగుళ్లు కలిగి ఉంటుంది. ఆకులు విషమ జంటగా, ముదురు ఆకుపచ్చ వర్ణంలో ఉంటాయి.
- కలప విశిష్టత: దీని లోపలి కలప (Heartwood) ముదురు గోధుమ లేదా నలుపు-ఊదా రంగు చారలతో అత్యంత దృఢంగా, బరువుగా ఉంటుంది. ఇది చెదలు మరియు శిలీంధ్రాలను తట్టుకునే సహజ నిరోధకతను కలిగి ఉంటుంది.
కలప మరియు ఆర్థిక ఉపయోగాలు
జిట్టేగి చెట్టు కలపను ప్రపంచంలోని అత్యుత్తమ కలప రకాలలో ఒకటిగా పరిగణిస్తారు.
- ఫర్నిచర్ తయారీ: ఈ కలప అత్యంత మన్నికైనది మరియు ఆకర్షణీయమైనది కావడంతో కుర్చీలు, బల్లలు, మంచాలు, క్యాబినెట్లు మరియు ఇతర ఖరీదైన గృహోపకరణాల (Premium Furniture) తయారీకి విస్తృతంగా వాడతారు.
- సంగీత వాయిద్యాలు: దీనికి ఉన్న అద్భుతమైన గట్టిదనం మరియు ధ్వని అనునాద (Acoustic) గుణాల వల్ల గిటార్లు (Guitars), వయోలిన్ భాగాలు మరియు ఇతర సంగీత వాయిద్యాల తయారీలో దీన్ని ప్రథమ శ్రేణి ఎంపికగా ఉపయోగిస్తారు.
- అలంకరణ వస్తువులు & చెక్కడాలు: ఈ కలపకు చక్కటి మెరుగు (Polish) వచ్చే గుణం ఉండటం వల్ల కళాకృతులు, చెక్క బొమ్మలు, చదరంగం పావులు మరియు ఇతర విలాసవంతమైన అలంకరణ వస్తువులను తయారు చేయడానికి వాడతారు.
ఆయుర్వేద మరియు వైద్య ప్రయోజనాలు
ఆయుర్వేదంలో దీనిని చర్మ వ్యాధులు మరియు గాయాల నివారణకు ఉపయోగిస్తారు[1].
- గాయాల నివారణ: జిట్టేగి చెట్టు బెరడును గాయం చేసినప్పుడు స్రవించే ఎర్రటి ద్రవాన్ని (Resin/Sap) గాయాలు, పుండ్లపై పూయడం ద్వారా అవి త్వరగా నయమవుతాయి.
- కుష్టు వ్యాధి (Leprosy): సాంప్రదాయ మూలికా వైద్యంలో దీని ఆకులను కుష్టు వ్యాధి చికిత్సలో మరియు తీవ్రమైన చర్మ సమస్యల నివారణకు ఉపయోగిస్తారని నమ్ముతారు.
మూలాలు
- ↑ Medicinal and Timber profile of Indian Rosewood (Dalbergia latifolia)
ఇవి కూడా చూడండి
వర్గం:కలప చెట్లు వర్గం:అటవీ వృక్షాలు వర్గం:ఫాబేసి వర్గం:ఔషధ వృక్షాలు