Indicwiki: Created page with "{{Infobox plant | name = సుగంధి పాల | image = Hemidesmus indicus.jpg | image_caption = సుగంధి పాల (హెమిడెస్మస్ ఇండికస్) తీగ మరియు ఆకులు | regnum = Plantae | clades1 = Angiosperms | clades2 = Eudicots | clades3 = Asterids | order = Gentianales | family = Apocynaceae | subfamily = Secamonoideae | genus = ''Hemidesmus'' | sp..."

2026-07-21T14:11:34Z

Created page with "{{Infobox plant | name = సుగంధి పాల | image = Hemidesmus indicus.jpg | image_caption = సుగంధి పాల (హెమిడెస్మస్ ఇండికస్) తీగ మరియు ఆకులు | regnum = Plantae | clades1 = Angiosperms | clades2 = Eudicots | clades3 = Asterids | order = Gentianales | family = Apocynaceae | subfamily = Secamonoideae | genus = ''Hemidesmus'' | sp..."

New page

{{Infobox plant
| name = సుగంధి పాల
| image = Hemidesmus indicus.jpg
| image_caption = సుగంధి పాల (హెమిడెస్మస్ ఇండికస్) తీగ మరియు ఆకులు
| regnum = [[మొక్కలు|Plantae]]
| clades1 = [[Angiosperms]]
| clades2 = [[Eudicots]]
| clades3 = [[Asterids]]
| order = [[Gentianales]]
| family = [[Apocynaceae]]
| subfamily = [[Secamonoideae]]
| genus = ''[[Hemidesmus]]''
| species = '''''H. indicus'''''
| binomial = ''Hemidesmus indicus''
| binomial_authority = (L.) R.Br.
| synonyms = ''Decalepis hamiltonii''
}}

'''సుగంధి పాల''' (శాస్త్రీయ నామం: ''Hemidesmus indicus'' మరియు ''Decalepis hamiltonii''; ఆంగ్లం: ''Indian Sarsaparilla'' లేదా ''Nannari'') అనేది జిల్లేడు/గన్నేరు (అపోసైనేసి - [[Apocynaceae]]) కుటుంబానికి చెందిన ఒక ప్రసిద్ధ ఔషధ తీగ లేదా పొద జాతి మొక్క. తెలుగులో దీనిని ప్రాంతీయంగా '''‘సుగంధపాల’''', '''‘సుగంధి’''', '''‘నన్నారి’''' అని, సంస్కృతంలో '''‘అనంతమూల’''' అని పిలుస్తారు. దీని వేర్లు విలక్షణమైన మధురమైన సువాసనను కలిగి ఉంటాయి. భారతదేశంలోని ఆకురాల్చే అడవులలో, రాతి గుట్టలపై ఇది సహజంగా పెరుగుతుంది. భారతీయ ఆయుర్వేదంలోను, వేసవి పానీయాల తయారీలోనూ దీని వేర్లు శరీరానికి చలువ చేసే (Cooling agent) దివ్యౌషధంగా విస్తృతంగా ఉపయోగించబడుతున్నాయి.

== వృక్షశాస్త్ర విశేషాలు ==
* '''జాతులు:''' సాధారణ సుగంధపాలను ''Hemidesmus indicus'' గాను, కాస్త మందపాటి కొమ్ము వేర్లు కలిగిన పెద్ద రకాన్ని (మారేడు కొమ్ములు) ''Decalepis hamiltonii'' గాను వృక్షశాస్త్రవేత్తలు వర్గీకరిస్తారు.
* '''వేర్లు & సువాసన:''' దీని వేర్లు లేత గోధుమ రంగులో ఉండి, లోపలి భాగం తెల్లగా ఉంటుంది. వీటి నుండి 'వానిలిన్' (Vanillin) వంటి సువాసన వస్తుంది.

== ఆయుర్వేద మరియు ఆరోగ్య ప్రయోజనాలు ==

=== చలువ చేయడం మరియు వడదెబ్బ నివారణ ===
సుగంధి పాల వేర్లకు శరీర ఉష్ణోగ్రతను తగ్గించే విశిష్టమైన గుణం ఉంది.
* '''శరీర వేడి & వడదెబ్బ:''' వేసవికాలంలో అధిక వేడి వల్ల కలిగే మంటలు, అలసట మరియు వడదెబ్బ (Heat stroke) నివారణకు దీని వేర్ల రసం లేదా పొడి అమృతంలా పనిచేస్తుంది.
* '''ఇమ్యూనిటీ & ఒత్తిడి:''' దీని వేర్ల చూర్ణాన్ని పాలల్లో కలుపుకుని తాగడం వల్ల శరీరంలో రోగనిరోధక శక్తి (Immunity) పెరగడమే కాకుండా మనస్సు ప్రశాంతంగా మారి ఒత్తిడి, ఆందోళన తగ్గుతాయి.

=== జీర్ణక్రియ మరియు ఉదర సమస్యలు ===
సుగంధి పాల వేర్ల కషాయం తాగడం వల్ల జీర్ణవ్యవస్థ మెరుగుపడి, ఆకలి పెరుగుతుంది. ఇది కడుపులో గ్యాస్, అజీర్తి, ఎసిడిటీ మరియు వికారాన్ని సమర్థవంతంగా తగ్గిస్తుంది.

=== జ్వరం, శ్వాసకోశం మరియు నొప్పుల నివారణ ===
* '''జ్వర నివారణ:''' జ్వరం వచ్చినప్పుడు సుగంధి వేర్ల కషాయాన్ని తాగడం వల్ల శరీరం చల్లబడి త్వరగా కోలుకోవచ్చు<ref>Ayurvedic Pharmacopoeia of India - Therapeutic profile of Anantamula (Hemidesmus indicus)</ref>.
* '''కీళ్ల నొప్పులు:''' ఇందులోని శోథ నిరోధక (Anti-inflammatory) గుణాలు కీళ్ల నొప్పులు, వాతపు నొప్పుల నుండి ఉపశమనం కలిగిస్తాయి.
* '''శ్వాసకోశం:''' దీర్ఘకాలిక దగ్గు, శ్లేష్మం మరియు గొంతు బొంగురుపోవడం వంటి సమస్యలను తగ్గించడంలో సాంప్రదాయకంగా వాడుతారు.

== పానీయాలలో ఉపయోగం (సుగంధి శర్బత్) ==
రాయలసీమ, కోస్తా మరియు తమిళనాడు ప్రాంతాలలో సుగంధి పాల వేర్లతో ప్రత్యేకంగా "నన్నారి శర్బత్" లేదా "సుగంధి పాలు" తయారు చేస్తారు.
* **తయారీ:** సుగంధి వేర్లను రాత్రంతా నీటిలో నానబెట్టి, ఆ నీటిని చక్కెర పాకంతో మరిగించి సుగంధి సిరప్ (Syrup) తయారుచేస్తారు. ఈ సిరప్‌ను చల్లటి పాలు లేదా నిమ్మరసం, సబ్జా గింజలతో కలిపి వేసవిలో రిఫ్రెషింగ్ డ్రింక్‌గా సేవిస్తారు.

== మూలాలు ==
<references />

== ఇవి కూడా చూడండి ==
* [[నన్నారి]]
* [[ఆయుర్వేద మూలికల జాబితా]]
* [[అపోసైనేసి]]

[[వర్గం:ఔషధ మొక్కలు]]
[[వర్గం:ఆయుర్వేద మూలికలు]]
[[వర్గం:అపోసైనేసి]]
[[వర్గం:పానీయాలు]]

సుగంధి పాల - Revision history