Indicwiki: Created page with "{{Infobox plant | name = నేలఉసిరి | image = Phyllanthus niruri.jpg | image_caption = నేలఉసిరి (ఫిల్లాంథస్ నిరురి) ఆకులు మరియు అడుగుభాగంలో పండ్లు | regnum = Plantae | clades1 = Angiosperms | clades2 = Eudicots | clades3 = Rosids | order = Malpighiales | family = Phyllanthaceae | genus = ''Phyllanthus'' | sp..."

2026-07-21T14:15:22Z

Created page with "{{Infobox plant | name = నేలఉసిరి | image = Phyllanthus niruri.jpg | image_caption = నేలఉసిరి (ఫిల్లాంథస్ నిరురి) ఆకులు మరియు అడుగుభాగంలో పండ్లు | regnum = Plantae | clades1 = Angiosperms | clades2 = Eudicots | clades3 = Rosids | order = Malpighiales | family = Phyllanthaceae | genus = ''Phyllanthus'' | sp..."

New page

{{Infobox plant
| name = నేలఉసిరి
| image = Phyllanthus niruri.jpg
| image_caption = నేలఉసిరి (ఫిల్లాంథస్ నిరురి) ఆకులు మరియు అడుగుభాగంలో పండ్లు
| regnum = [[మొక్కలు|Plantae]]
| clades1 = [[Angiosperms]]
| clades2 = [[Eudicots]]
| clades3 = [[Rosids]]
| order = [[Malpighiales]]
| family = [[Phyllanthaceae]]
| genus = ''[[Phyllanthus]]''
| species = '''''P. niruri'''''
| binomial = ''Phyllanthus niruri''
| binomial_authority = L.
| synonyms = ''Phyllanthus amarus''
}}

'''నేలఉసిరి''' (శాస్త్రీయ నామం: ''Phyllanthus niruri'' లేదా ''Phyllanthus amarus''; ఆంగ్లం: ''Gale of the Wind'', ''Stonebreaker'' లేదా ''Chamberbitter'') అనేది ఫిల్లాంథేసి ([[Phyllanthaceae]]) కుటుంబానికి చెందిన ఒక చిన్న ఏకవార్షిక ఔషధ గుల్మ జాతి (Herb) మొక్క. సంస్కృతంలో దీనిని '''‘భూమ్యామలకి’''' లేదా '''‘భూమి ఆమ్లా’''' అని పిలుస్తారు. భారతదేశమంతటా మైదాన ప్రాంతాలలో, పొలాల గట్ల వెంట, వర్షాకాలంలో తడి నేలలు మరియు తోటలలో ఇది కలుపు మొక్కగా సహజ సిద్ధంగా పెరుగుతుంది. దీని ఆకుల వెనుక భాగంలో చిన్న చిన్న ఉసిరి కాయలను పోలిన పండ్లు వరుసగా కాస్తాయి. భారతీయ ఆయుర్వేద వైద్యంలో కాలేయ వ్యాధులు (Liver diseases), కామెర్లు మరియు కిడ్నీ రాళ్ళ నివారణకు నేలఉసిరి అత్యంత విశిష్టమైన దివ్యౌషధంగా పరిగణించబడుతుంది.

== వృక్ష లక్షణాలు ==
* '''ఆకృతి:''' ఇది సుమారు 30 నుండి 60 సెం.మీ ఎత్తు వరకు పెరిగే లేత పచ్చటి నిటారైన గుల్మం.
* '''ఆకులు & పండ్లు:''' దీని ఆకులు ఉసిరి ఆకులను పోలి చాలా చిన్నవిగా ఉంటాయి. ఆకుల ఈనె వెనుక భాగంలో (అడుగున) గుండ్రటి చిన్న కాయలు కాస్తాయి. అందువల్లనే దీనికి 'నేలఉసిరి' అనే పేరు వచ్చింది.

== ఆయుర్వేద మరియు శాస్త్రీయ ఆరోగ్య ప్రయోజనాలు ==

=== కాలేయ సంరక్షణ మరియు కామెర్లు (Hepatoprotective) ===
ఆయుర్వేదంలో నేలఉసిరి కాలేయానికి అమృతం లాంటిది<ref>Ayurvedic Pharmacopoeia of India - Pharmacognostical and clinical profile of Bhumyamalaki</ref>.
* '''కామెర్లు & హెపటైటిస్:''' నేలఉసిరి మొక్కను సమూలంగా (వేర్లతో సహా) నూరి, ఆ రసాన్ని పెరుగు లేదా గోరువెచ్చని నీటితో తీసుకోవడం వల్ల కామెర్లు (Jaundice), హెపటైటిస్-బి (Hepatitis-B) వంటి వైరల్ ఇన్ఫెక్షన్లు తగ్గి కాలేయ వాపు సమసిపోతుంది.
* '''కాలేయం వల్ల వచ్చే కంటి సమస్యలు:''' కాలేయ బలహీనత వల్ల వచ్చే కంటి మసకబారే సమస్యలకు ఉదయాన్నే పరగడుపున గోరువెచ్చని నీటితో నేలఉసిరి రసం సేవిస్తే కాలేయ పనితీరు మెరుగై కంటి ఆరోగ్యం పునరుద్ధరించబడుతుంది.

=== మూత్రపిండాల్లో రాళ్ళు (Stonebreaker) ===
దీనికి ఉన్న విశేషమైన గుణం వల్ల ఆంగ్లంలో '''‘Stonebreaker’''' అని పిలుస్తారు. నేలఉసిరి కషాయం లేదా రసం క్రమం తప్పకుండా తీసుకోవడం వల్ల మూత్రపిండాలలో ఏర్పడే ఆక్సలేట్ స్పటికాలు/రాళ్ళు (Kidney Stones) కరిగి మూత్రం ద్వారా బయటకు పోతాయి<ref>Journal of Ethnopharmacology - Anti-urolithic and hepatoprotective efficacy of Phyllanthus niruri</ref>. మూత్రంలో మంట, ఇన్ఫెక్షన్లు కూడా నివారించబడతాయి.

=== మధుమేహం మరియు గుండె ఆరోగ్యం ===
* '''చక్కెర స్థాయిల నియంత్రణ:''' నేలఉసిరి రసం రక్తంలోని గ్లూకోజ్ స్థాయిలను సమర్థవంతంగా నియంత్రించి ఇన్సులిన్ రక్షణను మెరుగుపరుస్తుంది.
* '''రక్తపోటు:''' ఇందులోని ఫైబర్ మరియు యాంటీఆక్సిడెంట్లు రక్తపోటును (BP) అదుపులో ఉంచి, చెడు కొలెస్ట్రాల్‌ను తగ్గించి గుండె ఆరోగ్యాన్ని కాపాడతాయి.

=== జీర్ణవ్యవస్థ, చర్మం మరియు కేశ సంరక్షణ ===
* '''అల్సర్లు & మలబద్ధకం:''' దీనిలోని ఫైబర్ జీర్ణక్రియను మెరుగుపరిచి మలబద్ధకాన్ని పోగొడుతుంది. కడుపులో పుండ్లు (Ulcers) మానడానికి తోడ్పడుతుంది.
* '''చర్మం & జుట్టు సంరక్షణ:''' నేలఉసిరిలో విటమిన్-సి మరియు యాంటీ ఆక్సిడెంట్లు పుష్కలంగా ఉంటాయి. దీనిని ఉప్పుతో కలిపి నూరి రాస్తే గజ్జి, తామర, దురదలు తగ్గుతాయి. నేలఉసిరి సారాన్ని తల నూనెలో వాడటం వల్ల జుట్టు నల్లగా, ఒత్తుగా పెరుగుతుంది.
* '''నొప్పులు & వాపులు:''' కీళ్ల నొప్పులు, దెబ్బల వల్ల వచ్చే వాపులకు నేలఉసిరి నూరి పట్టు వేస్తే తక్షణ ఉపశమనం లభిస్తుంది.

== ఆహార నియమాలు మరియు భద్రతా జాగ్రత్తలు ==
* '''పథ్య నియమాలు:''' నేలఉసిరిని ఔషధంగా తీసుకునే సమయంలో కాలేయంపై ఒత్తిడి పడకుండా ఉండేందుకు అతిగా కారంగా ఉండే ఆహారాలు, పాలు, మాంసాహారం తీసుకోవడం తగ్గించాలి. ఆహారంలో తాజా సలాడ్లు, మజ్జిగ చేర్చుకోవాలి.
* '''హెచ్చరిక / గమనిక:''' గర్భిణీ స్త్రీలు, పాలిచ్చే తల్లులు, చిన్న పిల్లలు, వృద్ధులు మరియు తీవ్రమైన మధుమేహం/కిడ్నీ వ్యాధులతో బాధపడేవారు దీనిని వాడే ముందు తప్పనిసరిగా ఆయుర్వేద నిపుణుల లేదా వైద్యుల సలహా తీసుకోవాలి.

== మూలాలు ==
<references />

== ఇవి కూడా చూడండి ==
* [[ఉసిరి]]
* [[ఆయుర్వేద మూలికల జాబితా]]
* [[కామెర్లు]]

[[వర్గం:ఔషధ మొక్కలు]]
[[వర్గం:ఆయుర్వేద మూలికలు]]
[[వర్గం:ఫిల్లాంథేసి]]

నేలఉసిరి - Revision history