Editing ಸ್ಫೇರಿಕಲ್ ಕೌ

{{Short description|ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮಾದರಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಸ್ಯಾತ್ಮಕ ಕಲ್ಪನೆ}}
{{Distinguish|amorphous globosus}}
[[file:SphericalCow2.gif|thumb|ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ 1996ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ American Astronomical Association ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾದ ಗೋಳಾಕಾರದ ಹಸು ಕುರಿತ ಕಾರ್ಟೂನ್]]

'''ಸ್ಫೇರಿಕಲ್ ಕೌ''' (Spherical cow) ಎಂಬುದು ಸಂಕೀರ್ಣ ಘಟನೆಗಳಿಗಾಗಿ ಅತಿಯಾಗಿ ಸರಳೀಕೃತವಾದ [[scientific model]]ಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ [[humour|ಹಾಸ್ಯಾತ್ಮಕ]] ರೂಪಕವಾಗಿದೆ.<ref name="nasa">{{cite web |title=Spherical Cows |last1=Shelton |first1=Robin |last2=Cliffe |first2=J. Allie |work=Supernova Remnant Group |publisher=[[Goddard Space Flight Center|NASA Goddard Space Flight Center]] |archive-url=https://web.archive.org/web/19991009000912/http://lheawww.gsfc.nasa.gov/docs/xray/research/snrs/spherical_cow.html|url=http://lheawww.gsfc.nasa.gov/docs/xray/research/snrs/spherical_cow.html
 |archive-date=9 October 1999 |url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://nautil.us/the-sacred-spherical-cows-of-physics-234898/?_sp=8f9da26e-b83c-494c-b924-2299f583b41a.1686083977685
 |title=The Sacred, Spherical Cows of Physics |first=David |last=Kaiser |author-link= David Kaiser (physicist) |work=[[Nautilus Quarterly]] |date=2014-04-25}}</ref><ref>{{Cite web |last=Carroll |first=Sean |author-link=Sean Carroll (physicist) |title=How spherical-cow philosophy makes hard physics problems easy |url=https://www.newscientist.com/article/2340586-how-spherical-cow-philosophy-makes-hard-physics-problems-easy/
 |access-date=2023-04-27 |website=[[New Scientist]] |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite magazine |last=Allain |first=Rhett |author-link=Rhett Allain |title=What is up with the spherical cow? |language=en-US |magazine=[[Wired (magazine)|Wired]] |url=https://www.wired.com/2011/02/what-is-up-with-the-spherical-cow/
 |access-date=2023-04-27 |issn=1059-1028}}</ref> ಇದು [[theoretical physics]] ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡ ರೂಪಕವಾಗಿದೆ. ಈ ರೂಪಕವು ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸರಳ ರೂಪಕ್ಕೆ ಕುಗ್ಗಿಸುವ [[toy model]]ಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಗಣನೆಗಳನ್ನು ಸುಲಭಗೊಳಿಸಬಹುದು, ಆದರೆ ಈ ಸರಳೀಕರಣವು ವಾಸ್ತವಿಕ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮಾದರಿಯ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಹುದು.

== History ==
ಈ ಪದಪ್ರಯೋಗವು ಸಿದ್ಧಾಂತ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಅತಿಯಾಗಿ ಸರಳೀಕೃತ ಊಹೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವ್ಯಂಗ್ಯ ಮಾಡುವ ಹಾಸ್ಯಕಥೆಯಿಂದ ಬಂದಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.washingtonpost.com/news/wonk/wp/2013/09/04/the-coase-theorem-is-widely-cited-in-economics-ronald-coase-hated-it/|title=The
 Coase Theorem is widely cited in economics. Ronald Coase hated it.|first=Timothy B.|last=Lee|date=September 4, 2013|newspaper=[[The Washington Post]]}}</ref>

{{ quote
| ಹಾಲಿನ ಉತ್ಪಾದನೆ ಒಂದು ಹಾಲು ಫಾರ್ಮಿನಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆಯಿತ್ತು. ಆದ್ದರಿಂದ ರೈತನು ಸ್ಥಳೀಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಪತ್ರ ಬರೆದು ಸಹಾಯ ಕೇಳಿದನು. ವಿವಿಧ ವಿಭಾಗಗಳ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರ ತಂಡವನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಒಬ್ಬ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದನು. ಎರಡು ವಾರಗಳ ಕಾಲ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ತೀವ್ರ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ನಂತರ ಅವರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಮರಳಿ ತಮ್ಮ ನೋಟ್ಬುಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ತುಂಬಿದ ಮಾಹಿತಿಯೊಂದಿಗೆ ವರದಿ ಬರೆಯಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ನಂತರ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನು ರೈತನ ಬಳಿ ಬಂದು ಹೇಳಿದನು: “ನನಗೆ ಪರಿಹಾರ ಸಿಕ್ಕಿದೆ, ಆದರೆ ಅದು ಶೂನ್ಯದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಗೋಳಾಕಾರದ ಹಸುಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೇ ಮಾತ್ರ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ.”
}}

[[John Harte (scientist)|John Harte]], ಅವರು 1965ರಲ್ಲಿ [[University of Wisconsin]] ನಿಂದ ಪಿಎಚ್‌ಡಿ ಪಡೆದರು,<ref>{{cite web|url=https://ourenvironment.berkeley.edu/people/john-harte|title=John
 Harte |website= ESPM UC Berkeley Rausser College of Natural Resources |accessdate=April 4, 2018}}</ref> ಅವರು ಈ ಹಾಸ್ಯವನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಅಧ್ಯಯನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದ್ದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref name=Harte>{{cite book | first=John | last=Harte | author-link=John Harte (scientist) | title=Consider a Spherical Cow: A Course in Environmental Problem Solving | chapter=Preface | publisher=William Kaufmann | publication-place=Los Altos | year=1985 | isbn=0-86576-086-1 | chapter-url=https://archive.org/details/considerspherica00hart/page/n13
 | page=xiii }}</ref> ಇದರ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಪ್ರಕಟಿತ ಉಲ್ಲೇಖಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು 1970ರಲ್ಲಿ [[Brown University]] ಯ Arthur O. Williams Jr. ಅವರು ಬರೆದ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಅವರು ಇದನ್ನು “ಕೆಲ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ನಡುವೆ ಹರಿದಾಡುತ್ತಿದ್ದ ವೃತ್ತಿಪರ ಹಾಸ್ಯ” ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದರು.<ref>{{cite book | editor-first=R. W. B. | editor-last=Stephens | first=A. O. | last=Williams Jr. | chapter=Normal-mode Methods in Propagation of Underwater Sound | title=Underwater Acoustics | year=1970 | publisher=Wiley-Interscience | isbn=0471822043 | page=25 | chapter-url=https://archive.org/details/underwateracoust0000step/page/25
 }}</ref>

ಈ ಕಥೆ ಅನೇಕ ರೂಪಾಂತರಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.physics.csbsju.edu/stats/WAPP2_cow.html
 |title = Spherical Cow: A Simple Model |access-date = 2007-02-19 |last = Kirkman |first=T. W. |year = 1996 |work=Statistics to Use }}</ref> ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಒಬ್ಬ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನು “ಶೂನ್ಯದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುವ ಗೋಳಾಕಾರದ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದರೆ ಯಾವುದೇ ಓಟದ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ನಾನು ಊಹಿಸಬಲ್ಲೆ” ಎಂದು ಹೇಳುವ ಹಾಸ್ಯಕಥೆ ಇದೆ.<ref name="HefleyHefley2008">{{cite book |last1=Mager |first1=Birgit |last2=Evenson |first2=Shelley |editor-last1=Hefley |editor-first1=Bill |editor-last2=Murphy |editor-first2=Wendy |chapter=Art of Service: Drawing the Arts to inform Service Design and Specification |title=Service science, management and engineering: education for the 21st century |chapter-url={{GBurl|Z1i2NctCbDEC|pg=PA80}} |doi= 10.1007/978-0-387-76578-5_12 |access-date=28 September 2011 |date=1 February 2008|publisher=[[Springer Science+Business Media|Springer]] |isbn=978-0-387-76577-8|page=80}}</ref><ref name="Birattari2009">{{cite book |last=Birattari |first=Mauro |title=Tuning Metaheuristics: A Machine Learning Perspective |chapter=Some Considerations on the Experimental Methodology |chapter-url={{GBurl|PutOdA2kc0kC|pg=PA183}} |series=Studies in Computational Intelligence |access-date=1 September 2012|date=15 April 2009|volume=197 |publisher=[[Springer Science+Business Media|Springer]] |doi=10.1007/978-3-642-00483-4|isbn=978-3-642-00482-7|pages=183–184}}</ref> 1973ರಲ್ಲಿ ''[[Science (journal)|Science]]'' ಪತ್ರಿಕೆಗೆ ಬರೆದ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ “ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಥೆ” ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಒಂದು ಕೋಳಿ ಫಾರ್ಮಿನ ಮೊಟ್ಟೆ ಉತ್ಪಾದನೆ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಪರಿಹಾರ ನೀಡುವಾಗ “ಮೊದಲು ಗೋಳಾಕಾರದ ಕೋಳಿಯನ್ನು ಊಹಿಸೋಣ” ಎಂದು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.<ref name=from1973>{{cite journal |last=Stellman |first=Steven D. |title=A Spherical Chicken |journal=Science |date=1973-12-28 |volume=182|issue=4119|page=1296|doi=10.1126/science.182.4119.1296.c |pmid=17733092|s2cid=29103654 |url=https://www.science.org/doi/10.1126/science.182.4119.1296.c
 |access-date=18 Feb 2017|url-access=subscription }}</ref>

== Cultural references ==
[[File:Spot the cow.gif|alt=ಒಂದು ಗೋಳಾಕಾರದ ಹಸುವಿನ ಅನಿಮೇಟೆಡ್ GIF.|thumb|169x169px|ಗೋಳಾಕಾರದ ಹಸುವಿನಿಂದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಹಸುವಿಗೆ ಹೋಗುವ [[homotopy]] ಯ ಅನಿಮೇಟೆಡ್ [[GIF]]]]

ಈ ಕಲ್ಪನೆ ಬಹಳ ಪರಿಚಿತವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಸರಳೀಕೃತ ಮಾದರಿಗಳ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಈ ಪದಪ್ರಯೋಗವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ''Consider a Spherical Cow'' ಎಂಬುದು ಸರಳ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಸಮಸ್ಯೆ ಪರಿಹಾರ ಕುರಿತು 1985ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಪುಸ್ತಕವಾಗಿದೆ.<ref name=Harte/> 2015ರಲ್ಲಿ ಗ್ಯಾಲಕ್ಸಿಯ ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಹ್ಯಾಲೋಗಳ ಗೋಳಾಕಾರದ ಸಮಮಿತಿ ಕುರಿತು ಮಾಡಿದ ಸರಳೀಕರಣಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ದೋಷಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಕಟವಾದ ಒಂದು [[Academic paper|ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಲೇಖನ]]ಕ್ಕೆ “Milking the spherical cow – on aspherical dynamics in spherical coordinates” ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite journal |last1=Pontzen |first1=Andrew |first2=Justin I. |last2=Read |first3=Romain |last3=Teyssier |first4=Fabio |last4=Governato |first5=Alessia |last5=Gualandris |first6=Nina |last6=Roth |first7=Julien |last7=Devriendt |title=Milking the spherical cow – on aspherical dynamics in spherical coordinates |journal=[[Monthly Notices of the Royal Astronomical Society]] |date=1 August 2015 |volume=451 |issue=2 |pages=1366–1379 |doi=10.1093/mnras/stv1032 |url=https://academic.oup.com/mnras/article/451/2/1366/987342
 |access-date=6 December 2022 |doi-access=free|arxiv=1502.07356 }}</ref>

ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮಾದರಿಗಳ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಈ ಹಾಸ್ಯಕ್ಕೆ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. “Spherical Cow” ಎಂಬುದು [[Fedora (operating system)|Fedora 18 Linux distribution]] ಗೆ ನೀಡಲಾದ ಕೋಡ್ ಹೆಸರು ಆಗಿತ್ತು.<ref>{{cite web |url=https://www.phoronix.com/news/MTA5NDk
 |title=Fedora 18 Is Codenamed The Spherical Cow |first=Michael |last=Larabel |access-date=2023-06-06 |date=2012-05-01 |website=[[Phoronix_Test_Suite#Phoronix_website|Phoronix]]}}</ref> ''[[The Big Bang Theory]]'' ಸಿಟ್‌ಕಾಂನಲ್ಲಿ "[[The Cooper-Hofstadter Polarization]]" ಎಂಬ ಎಪಿಸೋಡ್‌ನಲ್ಲಿ [[Leonard Hofstadter|Dr. Leonard Hofstadter]] “ಶೂನ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಗೋಳಾಕಾರದ ಕೋಳಿಗಳು” ಎಂಬ ಪಂಚ್‌ಲೈನ್ ಇರುವ ಹಾಸ್ಯವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.<ref>{{cite news |last=Huva |first=Amy |title=When nerds go viral |department=Earth Matters |work=[[The Vancouver Observer]] |url=http://www.vancouverobserver.com/blogs/earthmatters/when-nerds-go-viral|archive-url=https://web.archive.org/web/20191205034821/http://www.vancouverobserver.com/blogs/earthmatters/when-nerds-go-viral
 |archive-date=2019-12-05 |url-status=dead}}</ref> ಶಿಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಸ್ಪೇಸ್ ಗ್ರಾವಿಟಿ ಸಿಮ್ಯುಲೇಟರ್ ವಿಡಿಯೋ ಗೇಮ್ ''[[Universe Sandbox]]'' ನಲ್ಲಿ 2023 ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಳಕೆದಾರರು ಇರಿಸಬಹುದಾದ ವಸ್ತುವಾಗಿ ಗೋಳಾಕಾರದ ಹಸುವನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web |date=2023-03-23 |title=A Comet, an Asteroid, and a Planet Walk into the Solar System {{!}} Update 32.2 |url=https://universesandbox.com/blog/2023/03/comet-asteroid-planet-solar-system/
 |access-date=2023-03-27 |website=[[Universe Sandbox]]}}</ref>

== See also ==

[[Assume a can opener]], ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪಾದ ಊಹೆಗಳ ಕುರಿತು ಹಾಸ್ಯ

[[Fermi problem]], ಅಂದಾಜುಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಬಳಸುವ ವಿಧಾನ

''[[Homo economicus]]'', ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಾರ್ಕಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಕಲ್ಪನೆ

[[Naïve physics]], ಜನಪ್ರಿಯ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ಕಲ್ಪನೆ

[[Schwarzschild metric]], ಶೂನ್ಯದಲ್ಲಿ ಏಕರೂಪದ ಗೋಳಾಕಾರದ ಸಮಮಿತಿಯ ಭಾರವನ್ನು ಊಹಿಸಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದ [[Einstein field equations]] ಪರಿಹಾರ

== References ==
{{reflist|30em}}

== External links ==

[https://web.archive.org/web/20130104054509/http://imagine.gsfc.nasa.gov/docs/features/topics/snr_group/spherical_cow.html
 NASA:Exploration of the Universe Division – Supernova models as spherical cows]

[http://heritage.stsci.edu/1999/16/votepplfull.html
 Hubble Heritage Gallery Page]: related history from Space Telescope Institute

[[Category:Humour in science]]
[[Category:In-jokes]]
[[Category:Metaphors referring to cattle]]
[[Category:Scientific modelling]]
[[Category:Theoretical physics]]
[[Category:Fictional cattle]]