Editing పైయోగ్లిటాజోన్

{{Short description|Chemical compound}} {{Use dmy dates|date=February 2024}} {{cs1 config|name-list-style=vanc|display-authors=6}} {{Drugbox | Watchedfields = changed | verifiedrevid = 464207213 | image = Pioglitazone.svg | image_class = skin-invert-image | width = 271 | alt = | chirality = [[Racemic mixture]] | image2 = Pioglitazone ball and stick from xtal 2017.png | image_class2 = bg-transparent | alt2 =

| tradename = Actos, others | Drugs.com = {{drugs.com|monograph|pioglitazone-hydrochloride}} | MedlinePlus = a699016 | DailyMedID = Pioglitazone | pregnancy_AU = B3 | pregnancy_AU_comment = | pregnancy_category= | routes_of_administration = [[Oral administration|By mouth]] | class = [[Thiazolidinedione]] | ATC_prefix = A10 | ATC_suffix = BG03

| legal_AU = S4 | legal_AU_comment = | legal_BR = | legal_BR_comment = | legal_CA = | legal_CA_comment = | legal_DE = | legal_DE_comment = | legal_NZ = | legal_NZ_comment = | legal_UK = POM | legal_UK_comment = | legal_US = Rx-only | legal_US_comment = <ref name="Actos FDA label" /> | legal_EU = Rx-only | legal_EU_comment = <ref>{{cite web | title=Actos EPAR | website=European Medicines Agency (EMA) | date=13 October 2000 | url=https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/actos | access-date=27 August 2024}}</ref> | legal_UN = | legal_UN_comment = | legal_status = Rx-only

| protein_bound = >99% | metabolism = [[Liver]] (CYP2C8) | elimination_half-life = 3–7 hours | excretion = [[Bile duct]]

| index2_label = as HCl | CAS_number_Ref = {{cascite|correct|??}} | CAS_number = 111025-46-8 | PubChem = 4829 | IUPHAR_ligand = 2694 | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank = DB01132 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID = 4663 | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | UNII = X4OV71U42S | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | KEGG = D08378 | KEGG2_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | KEGG2 = D00945 | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEBI = 8228 | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = 595

| IUPAC_name = (''RS'')-5-(4-[2-(5-ethylpyridin-2-yl)ethoxy]benzyl)thiazolidine-2,4-dione | C=19 | H=20 | N=2 | O=3 | S=1 | smiles = O=C1NC(=O)SC1Cc3ccc(OCCc2ncc(cc2)CC)cc3 | StdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI = 1S/C19H20N2O3S/c1-2-13-3-6-15(20-12-13)9-10-24-16-7-4-14(5-8-16)11-17-18(22)21-19(23)25-17/h3-8,12,17H,2,9-11H2,1H3,(H,21,22,23) | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChIKey = HYAFETHFCAUJAY-UHFFFAOYSA-N | melting_point = 183 | melting_high = 184 }}

'''పైయోగ్లిటాజోన్''' (Pioglitazone) టైప్ 2 మధుమేహం చికిత్సలో వాడే ఒక ఔషధం.<ref name=BNF76/> దీనిని 'ఆక్టోస్' వంటి బ్రాండ్ పేర్లతో విక్రయిస్తారు. రక్తంలో చక్కెర స్థాయిని నియంత్రించడానికి మెట్‌ఫార్మిన్, ఇన్సులిన్ వంటి ఇతర మందులతో కలిపి గానీ లేదా విడిగా గానీ వాడవచ్చు.<ref name=BNF76/><ref name=AHFS2019 /> ఈ మందు వాడుతున్నప్పుడు వ్యాయామం, సరైన ఆహారం తీసుకోవడం ముఖ్యం.<ref name=AHFS2019/> టైప్ 1 మధుమేహం ఉన్న రోగులకు ఇది సరిపడదు.<ref name=AHFS2019/> ఇది మాత్రల రూపంలో నోటి ద్వారా తీసుకునే ఔషధం.<ref name=AHFS2019/>

దుష్ప్రభావాలు
దీని వల్ల తలనొప్పి, కండరాల నొప్పులు, గొంతు వాపు, కాళ్ళ వాపు వంటి సాధారణ సమస్యలు తలెత్తవచ్చు.<ref name=AHFS2019/> తీవ్రమైన పరిస్థితుల్లో మూత్రాశయ క్యాన్సర్, గుండె వైఫల్యం, ఎముకలు బలహీనపడటం (ఆస్ట్రియోపోరోసిస్) వంటి ప్రమాదాలు పొంచి ఉన్నాయి.<ref name=AHFS2019/><ref name=BNF76/> గర్భిణీలు, పాలు ఇచ్చే తల్లులు ఈ మందు వాడకూడదు.<ref name=BNF76/> ఇది శరీర కణజాలాల్లో ఇన్సులిన్ గ్రహణ శక్తిని పెంచడం ద్వారా పనిచేస్తుంది.<ref name=BNF76/>

చరిత్ర, లభ్యత
పైయోగ్లిటాజోన్ 1985లో పేటెంట్ పొంది, 1999 నుండి అందుబాటులోకి వచ్చింది.<ref>{{cite book | vauthors = Fischer J, Ganellin CR |title=Analogue-based Drug Discovery |date=2006 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-3-527-60749-5 |page=450}}</ref> ప్రస్తుతం ఇది జెనరిక్ మందుగా తక్కువ ధరకే లభిస్తోంది. అమెరికాలో అత్యధికంగా సూచించే మందుల్లో ఇది ఒకటి. అయితే, క్యాన్సర్ ప్రమాదాల దృష్ట్యా ఫ్రాన్స్, జర్మనీ వంటి దేశాల్లో 2011లో దీనిపై ఆంక్షలు విధించారు.<ref name="FDA safety" />

పనితీరు
ఈ మందు కాలేయం, కండరాల్లో ఇన్సులిన్ నిరోధకతను తగ్గిస్తుంది. తద్వారా రక్తంలో చక్కెర స్థాయిలు, హెచ్.బి.ఎ1సి (HbA1c) పరిమాణం తగ్గుతాయి. కొన్ని అధ్యయనాల ప్రకారం, ఇతర మందులతో పోలిస్తే ఇది మరణాల రేటును తగ్గించడంలో సహాయపడుతుందని తేలింది.<ref name="Actos FDA label" />

జాగ్రత్తలు
కాలేయ వ్యాధులు ఉన్నవారు, 18 ఏళ్ల లోపు పిల్లలకు ఇది సిఫార్సు చేయబడదు. ఇతర మధుమేహ మందులతో కలిపి వాడేటప్పుడు చక్కెర స్థాయిలు ఒక్కసారిగా తగ్గిపోయే (హైపోగ్లైసీమియా) అవకాశం ఉంటుంది. అలాగే, మహిళల్లో ఎముకల విరుపులు వచ్చే ప్రమాదం ఎక్కువగా ఉందని పరిశోధనలు చెబుతున్నాయి.<ref name='Takeda, 2007'/>

== చూడుము ==

[[మధుమేహం]]

== మూలాలు == {{Reflist}}

{{Oral hypoglycemics}} {{PPAR modulators}} {{Portal bar | Medicine}}

[[Category:మధుమేహ ఔషధాలు]] [[Category:ఔషధ శాస్త్రం]]