మూడు అంచుల నల్లేరు
| మూడు అంచుల నల్లేరు | |
|---|---|
| నల్లేరు (సిసస్ క్వాడ్రాంగులారిస్) అంచులు కలిగిన రసభరిత కాండం | |
| Scientific classification | |
| Kingdom: | Plantae
|
| Clade: | Angiosperms |
| Clade: | Eudicots |
| Clade: | Rosids |
| Order: | Vitales |
| Family: | Vitaceae |
| Genus: | 'Cissus' |
| Species: | ''C. quadrangularis'' |
| Binomial name | |
| 'Cissus quadrangularis' L. | |
మూడు అంచుల నల్లేరు (శాస్త్రీయ నామం: Cissus quadrangularis; ఆంగ్లం: Veldt Grape లేదా Bone Setter) అనేది ద్రాక్ష (విటేసి - Vitaceae) కుటుంబానికి చెందిన ఒక ప్రసిద్ధ బహువార్షిక రసభరిత (Succulent) ఎగబ్రాకే తీగ మొక్క. తెలుగులో దీనిని సాధారణంగా ‘నల్లేరు’ అని, సంస్కృతంలో ‘అస్థిసంహారక’ (ఎముకల విరుగుడును నయం చేసేది) అని పిలుస్తారు. దీని కాండం మూడు లేదా నాలుగు అంచులు (Quadrangular) కలిగి, కణుపులతో విడిపోయి మానవ ఎముకల నిర్మాణం వలె విలక్షణంగా ఉంటుంది. భారతదేశమంతటా పొడి ప్రాంతాలలో, చెట్లపై, కంచెల వెంట మరియు రాతి గుట్టలపై ఇది సహజంగా పెరుగుతుంది. భారతీయ ఆయుర్వేదం, సిద్ధ వైద్యం మరియు సాంప్రదాయ వంటకాలలో నల్లేరుకు విశిష్ట స్థానం ఉంది.
వృక్ష లక్షణాలు
- కాండం: కాండాలు ఆకుపచ్చగా, చతురస్రాకారంలో లేదా మూడు అంచులతో మందపాటి రసభరితంగా ఉంటాయి. కణుపుల వద్ద చిన్న ఆకులు, తీగ ఆసరాలు (Tendrils) ఉద్భవిస్తాయి.
- పూలు & పండ్లు: చిన్న తెల్లటి పూల గుత్తులు పూస్తాయి. పండ్లు పండినప్పుడు ఎరుపు రంగులోకి మారే చిన్న గొలుసుల వంటి కాయలు.
ఆయుర్వేద మరియు ఆరోగ్య ప్రయోజనాలు
ఎముకల సంధి మరియు కీళ్ల ఆరోగ్యం (Bone Healing)
ఆయుర్వేదంలో నల్లేరు విరిగిన ఎముకలను త్వరగా అతికించే శక్తివంతమైన మూలికగా ప్రసిద్ధి చెందింది[1].
- ఎముకల బలం: ఇందులోని అనాబోలిక్ స్టీరాయిడ్లు, కాల్షియం మరియు ఫైటోకెమికల్స్ ఎముకల పునరుత్పత్తిని (Osteogenesis) వేగవంతం చేసి విరిగిన ఎముకలు త్వరగా అతుక్కోవడానికి తోడ్పడతాయి.
- కీళ్ల నొప్పులు & ఆర్థరైటిస్: ఇది కీళ్లలో వాపులను, ఆర్థరైటిస్ నొప్పులను సమర్థవంతంగా తగ్గిస్తుంది.
జీర్ణక్రియ మరియు బరువు నియంత్రణ
- జీర్ణ వ్యవస్థ: నల్లేరు జీర్ణరసాలను ప్రేరేపించి గ్యాస్, ఎసిడిటీ, అజీర్తి మరియు మలబద్ధకం వంటి సమస్యలను నివారిస్తుంది.
- బరువు తగ్గుదల: ఇందులోని ఫైటోకెమికల్స్ శరీరంలోని అదనపు కొవ్వును కరిగించడంలోనూ, మెటబాలిజాన్ని పెంచడంలోనూ తోడ్పడతాయి.
ఇమ్యూనిటీ మరియు చర్మ రక్షణ
నల్లేరులో యాంటీఆక్సిడెంట్, యాంటీబాక్టీరియల్ మరియు యాంటీఫంగల్ గుణాలు సమృద్ధిగా ఉంటాయి. ఇవి శరీరంలో రోగనిరోధక శక్తిని పెంచి ఇన్ఫెక్షన్ల నుండి రక్షణ కల్పిస్తాయి.
వంటకాలలో ఉపయోగం
తెలుగు రాష్ట్రాలలో, తమిళనాడులో నల్లేరు లేత కాండాలను శుభ్రం చేసి సాంప్రదాయ వంటకాలలో ఉపయోగిస్తారు.
- నల్లేరు కాండంతో తయారుచేసే **నల్లేరు పచ్చడి (చట్నీ)**, కారం పొడి మరియు వేపుడు కూరలు అత్యంత రుచికరంగా ఉండటమే కాకుండా ఆరోగ్యానికి ఎంతో మేలు చేస్తాయి.
తయారీలో జాగ్రత్తలు (హెచ్చరిక)
> **దురద నివారణ జాగ్రత్త:** పచ్చి నల్లేరు కాండంలో 'కాల్షియం ఆక్సలేట్' (Calcium oxalate) స్పటికాలు ఉంటాయి. అందువల్ల దీనిని తాకినప్పుడు లేదా కోసేటప్పుడు చేతులకు దురద, మంట కలగవచ్చు. > > వంటలు లేదా ఔషధం చేసే ముందు చేతులకు నువ్వుల నూనె లేదా చింతపండు రసం రాసుకోవడం వల్ల దురదను నివారించవచ్చు. వంటకాలలో చింతపండు/పులుపును తగినంతగా వాడటం ద్వారా కాండంలో ఉన్న దురద గుణం నశిస్తుంది.
మూలాలు
- ↑ Ayurvedic Pharmacopoeia of India - Therapeutic profile of Asthisamharaka (Cissus quadrangularis)
ఇవి కూడా చూడండి
వర్గం:ఔషధ మూలికలు వర్గం:ఆయుర్వేద మూలికలు వర్గం:విటేసి వర్గం:ఆకుకూరలు