బంధీర చెట్టు

బంధీర చెట్టు
బంధీర చెట్టు (డోడోనియా విస్కోసా) ఆకులు మరియు రెక్కల కాయలు
Scientific classification
Kingdom:	Plantae
Clade:	Angiosperms
Clade:	Eudicots
Clade:	Rosids
Order:	Sapindales
Family:	Sapindaceae
Genus:	'Dodonaea'
Species:	''D. viscosa''
Binomial name
'Dodonaea viscosa' Jacq.

బంధీర చెట్టు (శాస్త్రీయ నామం: Dodonaea viscosa; ఆంగ్లం: Broadleaf Hopbush లేదా Native Hop Bush) అనేది సపిండేసి (Sapindaceae) లేదా కుంకుడు కుటుంబానికి చెందిన ఒక ప్రసిద్ధ బహువార్షిక ఔషధ పొద లేదా చిన్న వృక్షం. తెలుగులో దీనిని ప్రాంతీయంగా ‘బండారు చెట్టు’, ‘బంధీర’ లేదా ‘విలాయతి మెహందీ’ అని పిలుస్తారు. భారతదేశమంతటా మైదాన ప్రాంతాలలో, గుట్టలపై, పొడి అడవులలో మరియు ఎడారి నేలల్లో ఇది సహజంగా పెరుగుతుంది. భారతీయ ఆయుర్వేదంలోను, గిరిజన జానపద వైద్యంలోను మరియు నేల సంరక్షణలోను ఈ మొక్కకు విశిష్టమైన స్థానం ఉంది.

వృక్ష లక్షణాలు

• ఆకృతి: ఇది సుమారు 1 నుండి 5 మీటర్ల ఎత్తు వరకు పెరిగే సదాహరిత (Evergreen) పొద.
• ఆకులు: ఆకులు జిగురుతో కూడిన మెరుపును కలిగి ఉండి, ఈటె ఆకారంలో (Lanceolate) అమరి ఉంటాయి.
• కాయలు: దీని కాయలు విలక్షణమైన 2 నుండి 4 రెక్కలను (Samara) కలిగి పొడిగా ఉంటాయి.

ఆయుర్వేద మరియు ఆరోగ్య ప్రయోజనాలు

వాపులు, కీళ్ల నొప్పులు మరియు గాయాలు

ఆయుర్వేద మూలికా గ్రంథాలలో బంధీర మొక్క శోథ నిరోధక (Anti-inflammatory) గుణాలను కలిగి ఉన్నట్లు పేర్కొనబడింది.

• కీళ్ల నొప్పులు: ఆకులను వేడి నీటిలో మరిగించి ఆ నీటితో స్నానం చేయడం లేదా కాపడం పెట్టడం ద్వారా కీళ్ల నొప్పులు, మోకాళ్ళ వాపులు మరియు కండరాల నొప్పులు శమిస్తాయి.
• పంటి నొప్పి: దీని లేత ఆకులను నమలడం వల్ల పంటి నొప్పి, చిగుళ్ళ వాపు తగ్గుతాయి.

యాంటీమైక్రోబయల్ మరియు డయాబెటిస్ నియంత్రణ

• ఇన్ఫెక్షన్ల నివారణ: ఆకుల సారంలో బ్యాక్టీరియా, ఫంగస్‌లను నిరోధించే శక్తి ఉంటుంది. ఇది విరేచనాలు (Diarrhea), చర్మపు ఇన్ఫెక్షన్లు మరియు మలేరియా జ్వరం తీవ్రతను తగ్గించడంలో తోడ్పడుతుంది.
• రక్తంలో చక్కెర స్థాయిలు: ఆధునిక పరిశోధనా అధ్యయనాల ప్రకారం దీని ఆకుల సారం రక్తంలో గ్లూకోజ్ స్థాయిలను తగ్గించడంలో (Anti-diabetic) సహాయపడుతుందని గుర్తించబడింది.

నేల సంరక్షణ, కంచె మరియు కలప ఉపయోగాలు

సజీవ కంచె మరియు నేల పటిష్టత

• పొలాల కంచె (Hedge): బంధీర మొక్క వేగంగా, దట్టంగా పెరుగుతుంది. మేకలు, పశువులు దీనిని తినకపోవడం వల్ల పంట పొలాలకు, తోటలకు సరిహద్దుగా సజీవ కంచెగా (Live hedge) నాటడానికి ఇది అత్యుత్తమమైన ఎంపిక.
• నేల కోత నివారణ: ఇది బలహీనమైన, సారం లేని నేలల్లో కూడా వేగంగా వేళ్ళు ఊని, కొండ వాలులలో నేల కోతను (Soil erosion) నివారిస్తుంది.

చెదలు పట్టని కలప

బంధీర కలప అత్యంత గట్టిగా, మన్నికగా ఉంటుంది.

• దీని చెక్కలో ఉండే సహజ రసాయనాల వల్ల చెదపురుగులు (Termites), చీమలు మరియు ఇతర కీటకాలు దీనిని ఆశించవు.
• గ్రామీణ ప్రాంతాలలో పనిముట్ల పిడులు, ఇళ్ళకప్పుల నిర్మాణం మరియు నాణ్యమైన వంటచెరుకు/బొగ్గు తయారీకి దీనిని వాడతారు.

ఇవి కూడా చూడండి

• కుంకుడు
• ఆయుర్వేద మూలికల జాబితా
• సపిండేసి