పెద్ద బిక్కి

పెద్ద బిక్కి
పెద్ద బిక్కి
పెద్ద బిక్కి (గార్డెనియా లాటిఫోలియా) ఆకులు మరియు వికసించిన పువ్వు
Scientific classification
Kingdom:	Plantae
Clade:	Angiosperms
Clade:	Eudicots
Clade:	Asterids
Order:	Gentianales
Family:	Rubiaceae
Genus:	'Gardenia'
Species:	''G. latifolia''
Binomial name
'Gardenia latifolia' Aiton

పెద్ద బిక్కి చెట్టు (శాస్త్రీయ నామం: Gardenia latifolia; ఆంగ్లం: Indian Boxwood లేదా Broad-leaved Gardenia) అనేది మంజిష్ఠ/కాఫీ (Rubiaceae) కుటుంబానికి చెందిన ఒక చిన్న లేదా మధ్యస్థ పరిమాణపు అటవీ వృక్షం. తెలుగులో దీనిని ‘బిక్కి చెట్టు’ అని కూడా పిలుస్తారు. భారతదేశంలోని పొడి ఆకురాల్చే అడవులలో మరియు రాతి గుట్టలపై ఇది సహజంగా పెరుగుతుంది. దీని సువాసనగల పూలు, తినదగిన పండ్లు మరియు నిర్మల్ కొయ్య బొమ్మల తయారీకి ఉపయోగపడే మృదువైన కలప వల్ల ఈ వృక్షానికి ప్రత్యేక స్థానం ఉంది.

వృక్ష లక్షణాలు

• ఆకులు: ఆకులు వెడల్పుగా, మెరిసే ఆకుపచ్చ రంగులో పనస ఆకులను పోలి అమరి ఉంటాయి.
• పువ్వులు: పూలు రాత్రి వేళల్లో మంచి గుమగుమలాడే సువాసనను వెదజల్లుతాయి. ప్రారంభంలో తెలుపు రంగులో వికసించి, ఆ తర్వాత లేత పసుపు/నారింజ రంగులోకి మారతాయి.
• పండ్లు: పండ్లు జామకాయల ఆకారంలో గుండ్రంగా ఉంటాయి. పండిన తర్వాత పండ్ల లోపలి గుజ్జు సపోటా రుచిని పోలి మధురంగా ఉంటుంది.

ఆయుర్వేద మరియు ఆరోగ్య ప్రయోజనాలు

దంతాలు మరియు గాయాల నివారణ

ఆయుర్వేద సాంప్రదాయ వైద్యంలో బిక్కి చెట్టు కాండం నుండి స్రవించే గుగ్గిలం/జిగురును (Dikamali/Resin) తేనెతో కలిపి చిగుళ్ళ వాపులు, దంతాల నొప్పులు మరియు నోటి పూత తగ్గించడానికి ఉపయోగిస్తారు. ఇది నొప్పి నివారిణిగా (Painkiller) మరియు గాయాలను త్వరగా మాన్పేదిగా పనిచేస్తుంది.

జీర్ణక్రియ మరియు క్రిమిసంహరణ

• జీర్ణశక్తి: దీని పండ్లను తినడం వల్ల జీర్ణ వ్యవస్థ మెరుగుపడి, శరీరంలో పేరుకుపోయిన వ్యర్థాలు సులభంగా బయటకు పోతాయి.
• ఉదర సమస్యలు: బిక్కి చెట్టు ఆకులు, వేర్ల కషాయాన్ని కడుపులోని నులిపురుగులు (Intestinal worms) చంపడానికి, అజీర్తి మరియు చర్మ సంబంధిత వ్యాధుల నివారణకు ఉపయోగిస్తారు.

కలప ఉపయోగాలు (హస్తకళలు)

పెద్ద బిక్కి చెట్టు కలప మెత్తగా, మృదువుగా, లేత తెలుపు రంగులో ఉంటుంది.

• నిర్మల్ కొయ్య బొమ్మలు: తెలంగాణలోని ప్రసిద్ధ **"నిర్మల్ కొయ్య బొమ్మలు"** (Nirmal toys) మరియు చెక్క హస్తకళల తయారీలో ఈ చెట్టు కలపను ప్రధానంగా ఉపయోగిస్తారు.
• ఇతర వస్తువులు: ఈ చెక్కపై సున్నితమైన చెక్కడాలు (Engravings) చేయడం సులభం కావడం వల్ల దువ్వెనలు, కొలబద్దలు (Mathematical scales) మరియు కొయ్య బొమ్మల తయారీకి విస్తృతంగా వాడతారు.

పర్యావరణ ప్రాముఖ్యత

అటవీ ప్రాంతాలలో పెరిగే పెద్ద బిక్కి చెట్టు అనేక రకాల పక్షులు మరియు కీటకాలకు ఆహారాన్ని, ఆవాసాన్ని అందిస్తూ అటవీ పర్యావరణ సమతుల్యతను కాపాడటంలో సహాయపడుతుంది.

ఇవి కూడా చూడండి

• నిర్మల్ బొమ్మలు
• ఆయుర్వేద మూలికల జాబితా
• రూబియేసి