నేలతాడి
| నేలతాడి
| |
|---|---|
| Scientific classification | |
| Kingdom: | Plantae
|
| Genus: | 'Curculigo' |
| Species: | ''C. orchioides'' |
| Binomial name | |
| 'Curculigo orchioides' Gaertn. | |
| Synonyms | |
| Hypoxis orchioides | |
నేలతాడి (Curculigo orchioides Gaertn.) హైపాక్సిడేసి (Hypoxidaceae) కుటుంబానికి చెందిన బహువార్షిక భూగర్భ మొక్క. దీనిని భారతదేశంలోని సంప్రదాయ వైద్య విధానాల్లో ఉపయోగించే ఔషధ మొక్కగా పరిగణిస్తారు. హిందీలో దీనిని కాలి ముస్లీ (Kali musli), కాళీ ముసలీ వంటి పేర్లతో పిలుస్తారు. ఆయుర్వేదంలో దీని భూగర్భ భాగాలు ముఖ్యంగా వాజీకరణ, రసాయన ప్రయోజనాల కోసం ఉపయోగించబడినట్లు సంప్రదాయ గ్రంథాలు మరియు ఔషధ వృక్షాలపై పరిశోధనలు పేర్కొంటున్నాయి. Curculigo orchioides ను Kew Plants of the World Online ఆమోదించబడిన జాతిగా గుర్తిస్తుంది. [1]
పేర్లు
- శాస్త్రీయ నామం: Curculigo orchioides Gaertn.
- కుటుంబం: Hypoxidaceae
- క్రమం: Asparagales
- తెలుగు పేర్లు: నేలతాడి, తాలమూలి వంటి పేర్లు
- హిందీ పేరు: కాలి ముస్లీ (Kali musli)
- ఇంగ్లీషు పేర్లు: Black musli, Black musale వంటి సాధారణ పేర్లు
స్థానిక ప్రాంతాలను బట్టి ఒకే మొక్కకు వేర్వేరు పేర్లు ఉండవచ్చు. అలాగే "ముస్లీ" అనే సాధారణ పేరు ఇతర ఔషధ మొక్కలకు కూడా ఉపయోగించబడుతుంది. కాబట్టి ఔషధ వినియోగంలో శాస్త్రీయ నామంతో మొక్కను గుర్తించడం ముఖ్యమైనది.
వృక్ష వివరణ
నేలతాడి చిన్న పరిమాణంలో పెరిగే బహువార్షిక భూగర్భ మొక్క. ఇది నేలలో ఉండే రైజోమ్ లేదా దుంపలాంటి భూగర్భ భాగాలను కలిగి ఉంటుంది.
ఆకులు సాధారణంగా నేల సమీపం నుంచి వెలువడి పొడవుగా, కత్తి ఆకారంలో ఉంటాయి. పుష్పాలు చిన్నవిగా ఉండి నేలకు సమీపంలో కనిపిస్తాయి. మొక్క యొక్క భూగర్భ భాగాల్లో వివిధ ద్వితీయ జీవక్రియ పదార్థాలు (secondary metabolites) ఉంటాయి.
వ్యాప్తి
Curculigo orchioides సహజ వ్యాప్తి ఉష్ణమండల మరియు ఉపఉష్ణమండల ఆసియా నుంచి పశ్చిమ పసిఫిక్ ప్రాంతాల వరకు ఉంది. భారతదేశంతో పాటు నేపాల్, శ్రీలంక, బంగ్లాదేశ్, మయన్మార్, చైనా, థాయ్లాండ్, వియత్నాం, ఫిలిప్పీన్స్ తదితర ప్రాంతాల్లో ఇది నమోదైంది. [2]
ఆయుర్వేదం మరియు సంప్రదాయ వైద్యంలో ఉపయోగాలు
నేలతాడి భూగర్భ భాగాలు భారతీయ సంప్రదాయ వైద్యంలో ఉపయోగించబడుతున్నాయి. ముఖ్యంగా వాజీకరణ మరియు రసాయన వర్గాలకు సంబంధించిన ఔషధ తయారీలలో దీనిని ప్రస్తావిస్తారు.
సంప్రదాయ వైద్య పద్ధతుల్లో దీనిని:
- శారీరక బలహీనతకు
- లైంగిక సామర్థ్యానికి సంబంధించిన సమస్యలకు
- కీళ్ల మరియు నడుము సంబంధిత సమస్యలకు
- కొన్ని మూత్ర సంబంధిత సమస్యలకు
- సాధారణ శక్తి మరియు ఆరోగ్యాన్ని మెరుగుపరచడానికి
ఉపయోగించినట్లు ఔషధ వృక్షాలపై సమీక్షలు పేర్కొంటున్నాయి. అయితే ఈ ఉపయోగాలు ప్రధానంగా సంప్రదాయ వైద్య అనుభవాలు లేదా ప్రయోగాత్మక పరిశోధనల ఆధారంగా ఉన్నాయి. వీటిని ఆధునిక వైద్యంలో నిర్ధారించబడిన చికిత్సలుగా పరిగణించకూడదు. [3]
వాజీకరణ ఉపయోగాలు
ఆయుర్వేద సంప్రదాయంలో నేలతాడిని వాజీకరణ ద్రవ్యంగా పేర్కొంటారు. పురుషుల లైంగిక ఆరోగ్యం, శారీరక బలం మరియు పునరుత్పత్తి సామర్థ్యానికి సంబంధించిన సంప్రదాయ ఔషధ తయారీలలో దీనిని ఉపయోగించినట్లు సాహిత్యంలో ఉంది.
Curculigo orchioides పై జరిగిన కొన్ని ప్రయోగశాల మరియు జంతు అధ్యయనాల్లో పురుష పునరుత్పత్తి, లైంగిక ప్రవర్తన మరియు ఇతర జీవక్రియ చర్యలకు సంబంధించిన ప్రభావాలను పరిశీలించారు. అయితే ఈ ఫలితాలను మానవుల్లో నపుంసకత్వం లేదా శీఘ్రస్ఖలనానికి నిర్ధారిత చికిత్సగా భావించడానికి తగిన క్లినికల్ ఆధారాలు లేవు. [4]
రసాయనిక పదార్థాలు
Curculigo orchioides లో వివిధ రకాల ద్వితీయ జీవక్రియ పదార్థాలు గుర్తించబడ్డాయి. వీటిలో:
- ఫీనాలిక్ సమ్మేళనాలు
- ఫీనాలిక్ గ్లైకోసైడ్లు
- నార్లిగ్నాన్లు (norlignans)
- టెర్పినాయిడ్లు
- పాలిసాకరైడ్లు
వంటి సమ్మేళనాలు ఉన్నాయి.
కర్కులిగోసైడ్ (curculigoside) మరియు ఆర్సినాల్ గ్లూకోసైడ్ (orcinol glucoside) వంటి సమ్మేళనాలు C. orchioides పై జరిగిన ఫైటోకెమికల్ పరిశోధనల్లో ముఖ్యమైన పదార్థాలుగా గుర్తించబడ్డాయి. [5]
ఆధునిక పరిశోధనలు
Curculigo orchioides మరియు Curculigo జాతికి చెందిన ఇతర మొక్కలపై ప్రయోగశాల, జంతు మరియు ఫైటోకెమికల్ పరిశోధనలు జరిగాయి.
పరిశోధనల్లో:
- యాంటీఆక్సిడెంట్ చర్య
- రోగనిరోధక వ్యవస్థపై ప్రభావం
- వాపు నిరోధక చర్య
- కాలేయ రక్షణకు సంబంధించిన ప్రభావాలు
- నాడీవ్యవస్థపై ప్రభావాలు
- ఎముకల ఆరోగ్యానికి సంబంధించిన ప్రభావాలు
- పురుష పునరుత్పత్తి వ్యవస్థపై ప్రభావాలు
వంటి అంశాలను పరిశీలించారు.
అయితే వీటిలో అనేక ఫలితాలు ప్రయోగశాల లేదా జంతు నమూనాలపై ఆధారపడి ఉన్నాయి. కాబట్టి వాటిని మానవుల్లో నిర్ధారిత వైద్య ప్రయోజనాలుగా పరిగణించడానికి మరింత నాణ్యమైన క్లినికల్ పరిశోధన అవసరం. [6]
భద్రత
నేలతాడి ఔషధ వినియోగానికి ముందు సరైన మొక్కను గుర్తించడం, ఉపయోగించే భాగం మరియు మోతాదును పరిగణించడం అవసరం.
సంప్రదాయ ఉపయోగం ఉన్నప్పటికీ, అధిక మోతాదులో లేదా నియంత్రణ లేకుండా దీర్ఘకాలం తీసుకోవడం సురక్షితమని భావించకూడదు. కొన్ని జంతు అధ్యయనాల్లో అధిక మోతాదుల వద్ద కాలేయం మరియు మూత్రపిండాలకు సంబంధించిన ప్రతికూల ప్రభావాలపై సూచనలు నమోదయ్యాయి. [7]
గర్భిణీలు, పాలిచ్చే మహిళలు, దీర్ఘకాలిక వ్యాధులతో బాధపడేవారు లేదా ఇతర మందులు ఉపయోగించేవారు దీనిని ఔషధంగా తీసుకునే ముందు అర్హత కలిగిన వైద్య నిపుణుడి సలహా తీసుకోవడం మంచిది.
ఇతర ఉపయోగాలు
నేలతాడికి ప్రధానంగా ఔషధ మరియు సంప్రదాయ వైద్య ప్రాముఖ్యత ఉంది. ఆయుర్వేద ఔషధ తయారీలలో దీని భూగర్భ భాగాలను ఉపయోగిస్తారు.
పరిరక్షణ
ఔషధ మొక్కలకు పెరుగుతున్న డిమాండ్ కారణంగా అడవి నుంచి భూగర్భ భాగాలను అధికంగా సేకరించడం స్థానిక జనాభాపై ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది. అందువల్ల నియంత్రిత సాగు మరియు స్థిరమైన సేకరణ పద్ధతులు ముఖ్యమైనవి.
వర్గీకరణ
Curculigo orchioides కు గతంలో కొన్ని ఇతర శాస్త్రీయ పేర్లు ఉపయోగించబడ్డాయి. Kew Plants of the World Online ప్రస్తుతం Curculigo orchioides Gaertn. ను ఆమోదించబడిన పేరుగా పరిగణిస్తుంది. Hypoxis orchioides, Curculigo malabarica, Curculigo densa వంటి కొన్ని పేర్లు దీనికి పర్యాయపదాలుగా నమోదయ్యాయి. [8]
మూలాలు
- ↑ "Curculigo orchioides Gaertn". Plants of the World Online. Royal Botanic Gardens, Kew. Retrieved 2026-09-27.
- ↑ "Curculigo orchioides Gaertn". Plants of the World Online. Royal Botanic Gardens, Kew.
- ↑ Nie, Yan; Dong, Xin; He, Yongjing; Yuan, Tingting; Han, Ting; Rahman, Khalid; Qin, Luping; Zhang, Qiaoyan (2013). "Medicinal plants of genus Curculigo: traditional uses and a phytochemical and ethnopharmacological review". Journal of Ethnopharmacology. doi:10.1016/j.jep.2013.03.066.
- ↑ Nie, Yan; Dong, Xin; He, Yongjing (2013). "Medicinal plants of genus Curculigo: traditional uses and a phytochemical and ethnopharmacological review". Journal of Ethnopharmacology. doi:10.1016/j.jep.2013.03.066.
- ↑ Wang, Y.; Li, J.; Li, N. (2021). "Phytochemistry and Pharmacological Activity of Plants of Genus Curculigo: An Updated Review Since 2013". Frontiers in Pharmacology. 12: 638807. doi:10.3389/fphar.2021.638807.
{{cite journal}}: CS1 maint: article number as page number (link) CS1 maint: unflagged free DOI (link) - ↑ Wang, Y.; Li, J.; Li, N. (2021). "Phytochemistry and Pharmacological Activity of Plants of Genus Curculigo: An Updated Review Since 2013". Frontiers in Pharmacology. 12: 638807. doi:10.3389/fphar.2021.638807.
{{cite journal}}: CS1 maint: article number as page number (link) CS1 maint: unflagged free DOI (link) - ↑ Nie, Yan; Dong, Xin; He, Yongjing (2013). "Medicinal plants of genus Curculigo: traditional uses and a phytochemical and ethnopharmacological review". Journal of Ethnopharmacology. doi:10.1016/j.jep.2013.03.066.
- ↑ "Curculigo orchioides Gaertn". Plants of the World Online. Royal Botanic Gardens, Kew.
ఇవి కూడా చూడండి
వర్గం:Hypoxidaceae వర్గం:Curculigo వర్గం:ఔషధ మొక్కలు వర్గం:ఆయుర్వేద ఔషధాలు వర్గం:భారతదేశపు వృక్షజాలం